Πιλοτική δίκη στις 7 Οκτωβρίου 2026 για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων

Πιλοτική δίκη στις 7 Οκτωβρίου 2026 για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο κρίνει τον τρόπο υπολογισμού μιας εισφοράς που έχει επιβαρύνει 440.000 συνταξιούχους και 10 δισ. ευρώ — ενόψει των εξελίξεων, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ήδη σενάρια αλλαγών

Στις 7 Οκτωβρίου 2026, η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου θα δικάσει μια υπόθεση που μπορεί να αλλάξει ριζικά την αρχιτεκτονική της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Πρόκειται για την πολυαναμενόμενη πιλοτική δίκη, η οποία ξεκίνησε έξι χρόνια μετά την κατάθεση της σχετικής αγωγής.

Η αρχική ημερομηνία εκδίκασης είχε οριστεί για τις 10 Ιουνίου 2026, ωστόσο το Δημόσιο και ο ΕΦΚΑ ζήτησαν αναβολή, επικαλούμενοι έλλειψη χρόνου προετοιμασίας. Η καθυστέρηση, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είναι τυχαία: η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ήταν θετική για τους συνταξιούχους, τάσσοντας υπέρ της αλλαγής του υπολογισμού. Το αίτημα αναβολής εκτιμάται ότι αποσκοπεί στο να κερδίσει η κυβέρνηση πολύτιμο χρόνο για να «σχεδιάσει» μια πολιτική διαχείριση του ζητήματος.

Η αγωγή Αγγελάρα και ο «πυρήνας» της διαφοράς

Τη βασική αγωγή έχει καταθέσει ο επίτιμος πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Νίκος Αγγελάρας, ζητώντας την κατάργηση ή, εναλλακτικά, τον περιορισμό της εισφοράς. Η υπόθεση χαρακτηρίζεται «πιλότος» για ανάλογες διεκδικήσεις άλλων λειτουργών και υπαλλήλων.

Το κρίσιμο ερώτημα που καλείται να απαντήσει το δικαστήριο δεν αφορά τη συνταγματικότητα της ίδιας της ΕΑΣ — η οποία έχει κριθεί κατά βάση νόμιμη για τα έτη μετά το 2019. Αντίθετα, η διαφορά εστιάζεται αποκλειστικά στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς.

Σήμερα, η διοικητική πρακτική προβλέπει ότι όταν η σύνταξη υπερβεί το όριο των 1.400 ευρώ (περίπου 1.471 ευρώ με τις τιμαριθμοποιήσεις), η εισφορά υπολογίζεται επί του συνόλου της σύνταξης και όχι μόνο στο υπερβάλλον τμήμα.

Το παράδειγμα της σύνταξης των 2.000 ευρώ

Το ζήτημα γίνεται απολύτως κατανοητό με ένα απλό παράδειγμα: συνταξιούχος που λαμβάνει 2.000 ευρώ και υπάγεται στην κλίμακα του 6% πληρώνει σήμερα την εισφορά επί ολόκληρου του ποσού, δηλαδή 120 ευρώ.

Σύμφωνα με το αίτημα της αγωγής, η κράτηση θα έπρεπε να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το όριο — δηλαδή στα 600 ευρώ — με αποτέλεσμα η εισφορά να περιορίζεται σε μόλις 36 ευρώ.

Η διαφορά είναι χαρακτηριστική: ο ίδιος συνταξιούχος θα είχε μηνιαία ελάφρυνση 84 ευρώ, ποσό που σε ετήσια βάση υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ.

Ποιοι επιβαρύνονται περισσότερο

Η ΕΑΣ θεσπίστηκε το 2010 και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχει επιβαρύνει μέχρι σήμερα με περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ τους 440.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ.

Μεγαλύτερες απώλειες έχουν οι συνταξιούχοι με αποδοχές από 1.784 έως 2.080 ευρώ, καθώς σε αυτή την κλίμακα ο συντελεστής της ΕΑΣ διπλασιάζεται από 3% σε 6%.

Ιδιαίτερα υψηλές κρατήσεις επιβάλλονται σε όσους λαμβάνουν μεικτές συντάξεις άνω των 2.500–3.000 ευρώ. Πρόκειται για περίπου 10.000 συνταξιούχους, για τους οποίους η μηνιαία παρακράτηση μπορεί να φτάσει τα 446 ευρώ — ποσό αντίστοιχο με μία ολόκληρη εθνική σύνταξη.

Η πρόταση του Συνηγόρου του Πολίτη

Την εφαρμογή ενός αναλογικότερου συστήματος, με απαλλασσόμενα ποσά αντίστοιχα με εκείνα των φορολογικών κλιμάκων, έχει προτείνει εδώ και καιρό και ο Συνήγορος του Πολίτη.

Στο πόρισμά του, η Ανεξάρτητη Αρχή ζητά να εφαρμοστεί ένας διαφορετικός τρόπος «προοδευτικής παρακράτησης» της ΕΑΣ, ανάλογος με εκείνον που ισχύει για τη φορολόγηση του εισοδήματος των φυσικών προσώπων. Προτείνεται δηλαδή «να οριστεί ένα ποσό που να απαλλάσσεται από την παρακράτηση και ταυτόχρονα να καθιερώνονται συνταξιοδοτικά κλιμάκια με ανάλογους συντελεστές παρακράτησης».

Το σχετικό πόρισμα είχε αποσταλεί στο υπουργείο Εργασίας, ωστόσο οι προτάσεις του δεν υιοθετήθηκαν.

Τι αλλάζει αν δικαιωθούν οι συνταξιούχοι

Εάν το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού παραβιάζει συνταγματικές αρχές — όπως αυτές της ισότητας και της αναλογικότητας — η εισφορά θα περιοριστεί και θα επιβάλλεται πλέον αναλογικά.

Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τις κρατήσεις για περίπου 440.000 συνταξιούχους, με εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για μείωση έως και 50%.

Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για νέες αναδρομικές διεκδικήσεις, καθώς οι συνταξιούχοι θα μπορούν να διεκδικήσουν τη διαφορά των κρατήσεων που καταβλήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη.

Η κυβέρνηση, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζει ήδη διαφορετικά σενάρια για την αρχιτεκτονική της εισφοράς από το 2027, ενώ ο υφυπουργός Εργασίας έχει αναφέρει ότι αναμένεται νομοθετική ρύθμιση που θα διασφαλίζει την αναπροσαρμογή των κλιμακίων.

Το άρθρο βασίζεται σε στοιχεία από το Ελεγκτικό Συνέδριο, τον e-ΕΦΚΑ, το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη

#ΕΑΣ #ΕισφοράΑλληλεγγύης #Συντάξεις #ΕλεγκτικόΣυνέδριο #ΠιλοτικήΔίκη #Συνταξιούχοι #Αναδρομικά #ΝίκοςΑγγελάρας #ΕΦΚΑ #ΚοινωνικήΑσφάλιση