Κύπρος 20 Ιουλίου 1974: Τουρκική Στρατιωτική Εισβολή «Αττίλας»

Κύπρος 20 Ιουλίου 1974: Τουρκική Στρατιωτική Εισβολή «Αττίλας». Στις 5:30 τα ξημερώματα της 20ής Ιουλίου 1974, ο ουρανός της Λευκωσίας γέμισε από Τούρκους αλεξιπτωτιστές. Ήταν η στιγμή που ξεκινούσε η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, με την κωδική ονομασία «Αττίλας» – μία επιχείρηση που σφράγισε ανεξίτηλα την ιστορία του νησιού και ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.

Η επιχείρηση «Αττίλας» ξεκινά

Η Τουρκία επικαλέστηκε το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων του 1960, υποστηρίζοντας ότι επενέβαινε για να προστατεύσει τους Τουρκοκύπριους και να αποκαταστήσει τη συνταγματική τάξη, η οποία είχε διασαλευτεί μετά το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας κατά του Προέδρου Μακαρίου, πέντε ημέρες νωρίτερα (15 Ιουλίου 1974). Στην πραγματικότητα, η επιχείρηση αποσκοπούσε στην κατάληψη όσο το δυνατόν μεγαλύτερου κυπριακού εδάφους και στην παρεμπόδιση της ένωσης του νησιού με την Ελλάδα.

Η απόβαση των τουρκικών στρατευμάτων πραγματοποιήθηκε στην παραλία «Πέντε Μίλι» της Κερύνειας, σε μια συνδυασμένη επιχείρηση από θάλασσα και αέρα. Περίπου 40.000 Τούρκοι στρατιώτες συμμετείχαν στην εισβολή υπό την ηγεσία του αντιστρατήγου  Νουρετίν Ερσίν, ενώ οι τουρκικές δυνάμεις εντός τριών ημερών κατέλαβαν σημαντικό τμήμα του νησιού. Το σύνθημα για την έναρξη της επιχείρησης ήταν χαρακτηριστικό: «Η Αϊσέ μπορεί να πάει διακοπές».

Γενική επιστράτευση στην Ελλάδα

Την ίδια ημέρα, η ελληνική χούντα κήρυξε γενική επιστράτευση. Η δύναμη του ελληνικού στρατού αυξήθηκε σε 200.000 άνδρες, με τουριστικά λεωφορεία και φορτηγά να μεταφέρουν επιστράτους στις στρατιωτικές μονάδες. Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία κήρυξαν γενική επιστράτευση, φέρνοντας για ένα διάστημα την πιθανότητα ανοιχτού πολέμου ανάμεσα στις δύο χώρες πολύ κοντά.

Το Ψήφισμα 353 του ΟΗΕ

Την ίδια ημέρα της εισβολής, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συνήλθε εκτάκτως και ενέκρινε ομόφωνα (15 ψήφοι υπέρ, καμία κατά, καμία αποχή) το Ψήφισμα 353 (1974).

Το ψήφισμα κάλεσε όλα τα κράτη να σέβονται την κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου, απαίτησε άμεση κατάπαυση του πυρός και άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης, ζητώντας την αποχώρηση όλου του ξένου στρατιωτικού προσωπικού που βρισκόταν στην Κύπρο πέραν των προνοιών διεθνών συμφωνιών.

Παρά την ομόφωνη υιοθέτησή του, το ψήφισμα δεν κατάφερε να αποτρέψει τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Μάλιστα, τον Αύγουστο του 1974 ακολούθησε η δεύτερη φάση της εισβολής («Αττίλας ΙΙ»), με αποτέλεσμα η Τουρκία να καταλάβει τελικά το 37% του κυπριακού εδάφους.

Το τίμημα

Ο απολογισμός της εισβολής υπήρξε βαρύς: 4.500–6.000 νεκροί και τραυματίες (στρατιώτες και άμαχοι), 2.000–3.000 αγνοούμενοι, ενώ περίπου 200.000 Ελληνοκύπριοι εκτοπίστηκαν από τις εστίες τους. Η «πράσινη γραμμή» που χάραξε ο «Αττίλας» συνεχίζει να χωρίζει το νησί μέχρι σήμερα.

#ΤουρκικήΕισβολή #Αττίλας #Κύπρος1974 #20Ιουλίου1974 #Ψήφισμα353 #ΟΗΕ #Κυπριακό #Ελλάδα #Κερύνεια #Μνήμη #ΔΕΝΞΕΧΝΟΥΜΕ