Καμία αύξηση δεν ενσωματώνεται στην προσωπική διαφορά
Καμία αύξηση δεν ενσωματώνεται στην προσωπική διαφορά. Τι είναι η προσωπική διαφορά – Ένα τεχνικό «υπόλοιπο» με βαθύ νόημα. Η προσωπική διαφορά είναι η διαφορά μεταξύ της παλιάς σύνταξης που είχε ένας συνταξιούχος πριν τον επανυπολογισμό και της νέας, μειωμένης σύνταξης που προέκυψε με βάση τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης. Στην ουσία, είναι ένα «μαξιλάρι» που διασφαλίζει ότι κανείς δεν θα δει μείωση στο εισόδημά του τη στιγμή του επανυπολογισμού – όμως με την πάροδο του χρόνου, οι ετήσιες αυξήσεις (βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού) «τρώνε» σταδιακά αυτό το υπόλοιπο, χωρίς ποτέ να ενσωματώνονται σε αυτό.
Γιατί δεν ενσωματώνεται η αύξηση στο υπόλοιπο;
- Η αύξηση δίνεται για να μειώσει την προσωπική διαφορά, όχι να την αυξήσει
Κάθε ετήσια αύξηση που εγκρίνεται (π.χ. 2-3% ανά έτος) λειτουργεί ως «μείωση του χρέους» του κράτους προς τον συνταξιούχο. Το ποσό της αύξησης προστίθεται στην κανονική σύνταξη, ενώ η προσωπική διαφορά μειώνεται κατά το ίδιο ποσό. Αν η αύξηση ενσωματωνόταν στο υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς, αυτό θα σήμαινε ότι η προσωπική διαφορά όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά διογκώνεται – κάτι που θα εξουδετέρωνε πλήρως τον επανυπολογισμό.
- Ο επανυπολογισμός θα ακυρωνόταν στην πράξη
Αν η προσωπική διαφορά παρέμενε σταθερή ή αυξανόταν, τότε οι παλαιοί συνταξιούχοι θα συνέχιζαν να εισπράττουν στην ουσία την παλιά τους σύνταξη εφ’ όρου ζωής. Αυτό θα αναιρούσε κάθε έννοια μεταρρύθμισης – ο νόμος Κατρούγκαλου είχε σκοπό να εξομαλύνει τις συντάξεις σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, όχι να παγώσει την κατάσταση.
- Κίνδυνος νέων αναδρομικών διεκδικήσεων
Το πιο «καυτό» σημείο: αν οι αυξήσεις ενσωματώνονταν στην προσωπική διαφορά, τότε θα δημιουργείτο νομική βάση για χιλιάδες συνταξιούχους που έχασαν μέρος των αυξήσεων τα προηγούμενα χρόνια (ακριβώς επειδή η προσωπική διαφορά «απορροφούσε» τις αυξήσεις) να διεκδικήσουν αναδρομικά. Το δημοσιονομικό κόστος θα ήταν δυσθεώρητο – σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα ξεπερνούσε τα 5-6 δισ. ευρώ.
- Δημιουργείται ανισότητα εις βάρος των νέων συνταξιούχων
Οι συνταξιούχοι μετά την εφαρμογή του νόμου (από 13.5.2016 και μετά) δεν έχουν καθόλου προσωπική διαφορά – παίρνουν εξαρχής τη χαμηλότερη σύνταξη που προβλέπει ο νόμος. Αν οι παλαιοί συνταξιούχοι διατηρούσαν ανέπαφη την προσωπική τους διαφορά συν τις αυξήσεις, τότε δύο άτομα με ίδια χρόνια και ίδιες αποδοχές θα είχαν συντάξεις με διαφορά έως και 30-40% υπέρ του παλαιού συνταξιούχου. Κάτι τέτοιο θα ήταν αντισυνταγματικό (άρθρο 4 περί ισότητας) και κοινωνικά άδικο.
Τι ισχύει σήμερα – Η σταδιακή εξάλειψη
Η προσωπική διαφορά μειώνεται κάθε χρόνο κατά το ποσό της αύξησης που χορηγείται. Το 2023 και 2024, λόγω της πρωτόγνωρης ακρίβειας, η κυβέρνηση έδωσε αυξήσεις 7,75% και 3,1% αντίστοιχα – ωστόσο για όσους είχαν προσωπική διαφορά, η αύξηση πιστώθηκε στην κανονική σύνταξη, αλλά η προσωπική διαφορά μειώθηκε αντίστοιχα. Ουσιαστικά, το συνολικό ποσό παραμένει ίδιο, εκτός αν η αύξηση υπερβαίνει την προσωπική διαφορά – οπότε και εκείνη «μηδενίζεται» και ο συνταξιούχος πλέον παίρνει πλήρη αύξηση.
Παράδειγμα:
Σύνταξη πριν: νέος υπόλ. 900€ + προσωπ. διαφορά 100€ = 1000€
Αύξηση 4% (36€) → νέος υπόλ. γίνεται 936€, προσωπ. διαφορά 100€ – 36€ = 64€, σύνολο πάλι 1000€.
Κέρδος: μηδέν.
Το συμπέρασμα
Η μη ενσωμάτωση των αυξήσεων στην προσωπική διαφορά δεν είναι τεχνική παράβλεψη αλλά συνειδητή πολιτική επιλογή. Σκοπός είναι:
- Να οδηγηθούν σταδιακά όλες οι συντάξεις στο ίδιο υπολογιστικό πλαίσιο.
- Να αποφευχθεί νέο «κύμα» αναδρομικών που θα αποσταθεροποιούσε τον ΕΦΚΑ.
- Να διατηρηθεί η δημοσιονομική ισορροπία που υπαγορεύεται από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Όσο υπάρχει προσωπική διαφορά, οι αυξήσεις δεν είναι «πραγματικές» για τον συνταξιούχο – είναι μόνο λογιστικές εγγραφές που μειώνουν ένα χρέος που το κράτος αναγνωρίζει ότι έχει. Η πραγματική αύξηση ξεκινά μόνο όταν η προσωπική διαφορά μηδενιστεί. Μέχρι τότε, το υπόλοιπο παραμένει «παγωμένο» – όχι από τεχνική αδυναμία, αλλά από βαθύτατα στρατηγική επιλογή.
#προσωπικήδιαφορά #συντάξεις2025 #ΕΦΚΑ #αυξήσειςσυντάξεων #νομοςΚατρουγκαλου #ασφαλιστικό #αναδρομικά #συνταξιούχοι #ελληνοποιηση #κοινωνικήασφάλιση
