Η Πολιτική Διάσταση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης: 100 Χρόνια Θεσμός Εξαγγελιών και Διεθνούς Προβολής

Η Πολιτική Διάσταση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης: 100 Χρόνια Θεσμός Εξαγγελιών και Διεθνούς Προβολής. Άρθρο-αφιέρωμα στην πολιτική σημασία της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) από το 1926 έως σήμερα. Αναλύεται ο ρόλος της ΔΕΘ ως βήματος εξαγγελιών της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής, η παρουσία των Ελλήνων πρωθυπουργών ανά τις δεκαετίες, η συμβολή της στις διεθνείς σχέσεις και η θεσμική της εδραίωση μέσα από τη νομοθεσία, και τη συμμετοχή φορέων όπως το Υπουργείο Οικονομικών, ο e-ΕΦΚΑ, οι Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας.

Η Πολιτική Διάσταση της ΔΕΘ από την Ίδρυσή της

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) αποτελεί αναμφισβήτητα έναν από τους μακροβιότερους και σημαντικότερους θεσμούς της σύγχρονης Ελλάδας. Από την πρώτη διοργάνωσή της το 1926 έως σήμερα, η ΔΕΘ δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια εμπορική έκθεση. Η πολιτική διάσταση της ΔΕΘ υπήρξε εξαρχής καθοριστική, διαμορφώνοντας τον χαρακτήρα της ως το κατ’ εξοχήν βήμα άσκησης πολιτικής, χάραξης οικονομικής στρατηγικής και προβολής της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή.

Η Ίδρυση της ΔΕΘ: Ένα Όραμα με Πολιτικό Βάθος

Η ιδέα για τη δημιουργία μιας «διεθνούς ετησίας εμποροπανηγύρεως» στη Θεσσαλονίκη γεννήθηκε το 1925 από τον Νικόλαο Γερμανό, επιστήμονα και πολιτικό. Η πρώτη ΔΕΘ άνοιξε τις πύλες της στις 3 Οκτωβρίου 1926, σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων για την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Η Θεσσαλονίκη, μόλις 14 χρόνια μετά την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος, αναζητούσε τον νέο της ρόλο.

Η επιλογή της Θεσσαλονίκης ως έδρας της έκθεσης είχε σαφή πολιτικά και γεωστρατηγικά κίνητρα. Η πόλη αποτελούσε πύλη προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, και η ΔΕΘ σχεδιάστηκε ως εργαλείο ανάκαμψης και διεθνούς προβολής. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η έκθεση γεννήθηκε μέσα σε συνθήκες μεταπολεμικής δυσπραγίας, προσφυγικής εισροής και των συνεπειών της καταστροφικής πυρκαγιάς του 1917.

Η Πρώτη Πολιτική Νομιμοποίηση: Η Παρουσία του Βενιζέλου

Το 1928, ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος παρέστη στα εγκαίνια της ΔΕΘ, εγκαινιάζοντας μια παράδοση που διατηρείται αδιάλειπτα έως σήμερα και προσδίδοντας στην έκθεση ανεπίσημο αλλά ουσιαστικό πολιτικό κύρος. Από εκείνη τη στιγμή, η ΔΕΘ μετατράπηκε σε θεσμό υπερκομματικό, όπου οι εκάστοτε πρωθυπουργοί και πολιτικοί αρχηγοί παρουσιάζουν το όραμα και τις προτεραιότητές τους για τη χώρα.

Η παρουσία του Βενιζέλου δεν ήταν τυχαία. Σηματοδότησε τη βούληση της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας να αξιοποιήσει τη ΔΕΘ ως βήμα εθνικής στρατηγικής, οικονομικής ανάπτυξης και διεθνούς προβολής.

Διαχρονική Πολιτική Παρουσία: Πρωθυπουργοί και Εξαγγελίες

Από τον Βενιζέλο έως τον σημερινό πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, όλοι οι Έλληνες πρωθυπουργοί έχουν τιμήσει με την παρουσία τους τη ΔΕΘ, χρησιμοποιώντας την ως βήμα για:

• Την ανακοίνωση του κυβερνητικού προγράμματος για το επόμενο έτος
• Τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής
• Την εξαγγελία μέτρων κοινωνικής στήριξης και φοροελαφρύνσεων
• Την επικοινωνία του εθνικού αφηγήματος και της στρατηγικής για την επόμενη τετραετία

Η φετινή 90η ΔΕΘ θα αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της παράδοσης, με τον πρωθυπουργό να προβαίνει σε εξαγγελίες ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ, καλύπτοντας συνταξιούχους, εργαζόμενους, επαγγελματίες, αγρότες και οικογένειες. Οι εξαγγελίες αυτές, όπως τονίζεται από το οικονομικό επιτελείο, είναι πλήρως κοστολογημένες και εντάσσονται σε ένα συνεκτικό δημοσιονομικό πλαίσιο.

Η ΔΕΘ και οι Διεθνείς Σχέσεις

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης υπήρξε ανέκαθεν γέφυρα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο. Η παρουσία ξένων εκθετών, η επιλογή τιμώμενης χώρας και η φιλοξενία διεθνών αποστολών ανέδειξαν τη ΔΕΘ σε θεσμό πολιτικής και οικονομικής διπλωματίας.

Παράλληλα, η ΔΕΘ απασχόλησε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ερωτήσεις και συζητήσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση και την ανάπλαση των εγκαταστάσεών της, αναδεικνύοντας τον ευρωπαϊκό της αντίκτυπο. Η συζήτηση για τη μετεγκατάσταση της ΔΕΘ και το σχέδιο ανάπλασης έφτασε μέχρι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, αποδεικνύοντας τη σημασία του θεσμού πέρα από τα εθνικά σύνορα.

Θεσμική Εδραίωση: Νομοθέτηση, ΣτΕ και Φορείς

Η πολιτική διάσταση της ΔΕΘ αποκτά και τυπική νομική υπόσταση μέσα από τη νομοθετική διαδικασία. Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ ενσωματώνονται σε νομοσχέδια που κατατίθενται στη Βουλή των Ελλήνων και ψηφίζονται, αποκτώντας ισχύ νόμου.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έχει επίσης ασχοληθεί με ζητήματα της ΔΕΘ, εγκρίνοντας το σχέδιο ανάπλασης των εγκαταστάσεών της, με στόχο τη δημιουργία ενός εκθεσιακού κέντρου διεθνούς εμβέλειας.

Η συμμετοχή φορέων του δημοσίου τομέα αναδεικνύει τον πολυδιάστατο ρόλο της ΔΕΘ:

• Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παρουσιάζει τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις
• Ο e-ΕΦΚΑ προβάλλει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ασφαλιστικού συστήματος
• Οι Ένοπλες Δυνάμεις συμμετέχουν με εκθεσιακό περίπτερο και παρουσιάζουν την «Ατζέντα 2030»
• Τα Σώματα Ασφαλείας η πολιτική και φυσική ηγεσία προχωρά παραδοσιακά σε σημαντικές ανακοινώσεις

Η Κοινωνική Αποδοχή και η Πολιτική Σημασία Σήμερα

Η πολιτική σημασία της ΔΕΘ δεν είναι κατασκεύασμα των πολιτικών, αλλά αντανακλά και την κοινωνική αποδοχή του θεσμού. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση της ΔΕΘ:

• Το 77% των πολιτών θεωρεί τις εκθέσεις πολύ ή αρκετά σημαντικές για τη Θεσσαλονίκη
• Το 83% πιστεύει ότι οι εκθέσεις ενισχύουν το brand name της πόλης
• Το 79% δηλώνει ότι επηρεάζουν θετικά την οικονομική δραστηριότητα

Η ΔΕΘ, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα πολιτικό βήμα. Είναι ένας θεσμός που ενώνει την πολιτική με την οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό.

Η πολιτική διάσταση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο ούτε επιφαινόμενο της πολιτικής επικοινωνίας. Είναι οργανικό στοιχείο της ταυτότητάς της, που ανάγεται στην ίδρυσή της το 1926. Από τον Βενιζέλο έως τον Μητσοτάκη, από τη νομοθέτηση έως τη διεθνή διπλωματία, η ΔΕΘ παραμένει ο καθρέφτης της ελληνικής πολιτικής και οικονομικής πορείας, ένας ζωντανός θεσμός 100 ετών που συνεχίζει να διαμορφώνει το παρόν και το μέλλον της χώρας.