Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 Πόσες κρατήσεις πληρώνετε και τι παίρνετε τελικά

Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 Πόσες κρατήσεις πληρώνετε και τι παίρνετε τελικά. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 το καθεστώς για τους συνταξιούχους που εργάζονται άλλαξε ριζικά – και εξακολουθεί να ισχύει απαρέγκλιτα και το 2026. Τέλος η οριζόντια περικοπή της σύνταξης που αποθάρρυνε χιλιάδες ασφαλισμένους. Στη θέση της, ένας ειδικός Φόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, ο οποίος υπολογίζεται διαφορετικά για μισθωτούς και μη μισθωτούς.

Τι ακριβώς ισχύει, ποιες είναι οι κρατήσεις, ποιοι εξαιρούνται και ποια είναι η διαδικασία δήλωσης; Όλες οι απαντήσεις.

Η νομοθετική βάση – Τι άλλαξε

Το νέο πλαίσιο θεσπίστηκε με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 και κοινοποιήθηκε με εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ. Η βασική φιλοσοφία: αντί να μειώνεται η σύνταξη (παλαιό σύστημα με περικοπή 30% ή 60%), επιβάλλεται πρόσθετη εισφορά – Φόρος – επί των αποδοχών από την εργασία ή επί της ασφαλιστικής κατηγορίας. Ο συνταξιούχος εξακολουθεί να παίρνει ολόκληρη τη σύνταξή του, αλλά ο μισθός ή το εισόδημα από την εργασία επιβαρύνεται.

Μισθωτοί: 10% κράτηση επί του ακαθάριστου μισθού

Αν είστε μισθωτός συνταξιούχος (δηλαδή εργάζεστε με εξαρτημένη εργασία σε ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα), η κράτηση ανέρχεται σε 10% επί του ακαθάριστου μισθού σας.

• Ο Φόρος παρακρατείται μέσω της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) από τον εργοδότη.
• Βαρύνει αποκλειστικά εσάς, όχι τον εργοδότη.
• Παράδειγμα: Αν ο ακαθάριστος μισθός σας είναι 1.500 ευρώ, κρατούνται 150 ευρώ ως ειδικός πόρος. Η σύνταξή σας (π.χ. 1.200 ευρώ) καταβάλλεται ολόκληρη.

Μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι): 50% επί της ασφαλιστικής κατηγορίας

Για όσους εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι ή ατομικοί επιχειρηματίες, ο Φόρος είναι υψηλότερος: επιπλέον 50% επί της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχουν επιλέξει.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Αν έχετε επιλέξει την 1η ασφαλιστική κατηγορία (π.χ. με μηνιαία εισφορά 238 ευρώ), θα πληρώνετε επιπλέον 119 ευρώ τον μήνα (το 50% των 238 ευρώ) – σύνολο εισφορών 357 ευρώ μηνιαίως.

Προσοχή: Για ελεύθερους επαγγελματίες που υπάγονται και σε επικουρική ασφάλιση (δικηγόροι, γιατροί, μηχανικοί, κ.ά.), προβλέπεται ειδική εφαρμογή του μέτρου. Ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει τον πόρο και στην επικουρική εισφορά, εφόσον αυτή προβλέπεται.

Ποιες κατηγορίες εξαιρούνται – Δεν πληρώνουν Φόρο

Υπάρχουν σημαντικές εξαιρέσεις. Δεν υπόκεινται στην επιβολή του ειδικού Φόρου:

• Συνταξιούχοι αναπηρίας (ανεξαρτήτως ποσοστού αναπηρίας)
• Αγρότες συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική τους δραστηριότητα
• Συνταξιούχοι άλλων ταμείων (π.χ. πρώην ΙΚΑ, Δημόσιο) που έχουν παράλληλα αγροτικό εισόδημα έως 10.000 ευρώ ετησίως
• Ειδικές κατηγορίες που ορίζονται από τον e-ΕΦΚΑ (π.χ. ορισμένες περιπτώσεις αντισταθμιστικών παροχών)

Επίσης, οι συνταξιούχοι λόγω θανάτου (χηρείας) εξαιρούνται ρητά από την υποχρέωση καταβολής πόρου. Αν λαμβάνετε σύνταξη ως χήρος/χήρα ή τέκνο, μπορείτε να εργάζεστε χωρίς καμία πρόσθετη κράτηση ούτε στη σύνταξη ούτε στις αποδοχές.

Υποχρέωση δήλωσης απασχόλησης – Κρίσιμη προθεσμία

Ανεξάρτητα από το αν υπάγεται ή εξαιρείται, κάθε εργαζόμενος συνταξιούχος οφείλει να δηλώσει την απασχόλησή του ηλεκτρονικά. Η δήλωση γίνεται μέσω της ειδικής υπηρεσίας «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων» του e-ΕΦΚΑ, στην οποία συνδέεστε με κωδικούς Taxisnet και ΑΜΚΑ.

Τι δηλώνετε: την ημερομηνία έναρξης της εργασίας (ή την ημερομηνία που υποβάλατε αίτηση συνταξιοδότησης αν συνεχίζετε την ίδια εργασία).

Προθεσμία: Έως την τελευταία ημέρα του μήνα μέσα στον οποίο ξεκινήσατε να εργάζεστε (ή, αν συνεχίζετε χωρίς διακοπή, έως την τελευταία ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης σύνταξης).

Αν δεν δηλωθεί έγκαιρα η απασχόληση, υπάρχει κίνδυνος επιβολής προστίμων και αναδρομικών κρατήσεων.

Τι ισχύει για διαφορετικές περιπτώσεις

Το νέο καθεστώς καλύπτει τρεις βασικές κατηγορίες εργαζόμενων συνταξιούχων:

1. Όσοι ήδη εργάζονταν και συνέχισαν από 1/1/2024 και μετά – εφαρμόζεται ο νέος πόρος αντί της παλαιάς περικοπής.
2. Όσοι ξεκίνησαν εργασία από 1/1/2024 – υποχρεούνται σε δήλωση και Φόρο (εφόσον δεν εξαιρούνται).
3. Όσοι υποβάλλουν αίτηση σύνταξης ενώ εξακολουθούν να εργάζονται – πρέπει να δηλώσουν ότι η εργασία συνεχίζεται, και από την επόμενη ημέρα της αίτησης επιβάλλεται ο Φόρος (όχι αναδρομικά πριν τη σύνταξη).

Σύνοψη – Τι πρέπει να κάνετε το 2026

Το σημαντικότερο μήνυμα: Δεν χάνετε τη σύνταξή σας, αλλά επιβαρύνεστε με μια πρόσθετη εισφορά που εξαρτάται από το εργασιακό σας καθεστώς. Ελέγξτε αν ανήκετε σε εξαίρεση και, σε κάθε περίπτωση, μην παραλείψετε την ηλεκτρονική δήλωση εντός της νόμιμης προθεσμίας. Έτσι αποφεύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις από τον e-ΕΦΚΑ.