Πώς υπολογίζεται η παρακράτηση φόρου και οι κρατήσεις στις συντάξεις το 2025
Πώς υπολογίζεται η παρακράτηση φόρου και οι κρατήσεις στις συντάξεις το 2025
Η παρακράτηση φόρου στις συντάξεις αποτελεί ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα των συνταξιούχων, ιδιαίτερα όταν λαμβάνουν περισσότερες από μία παροχές. Η διαδικασία, αν και φαινομενικά σύνθετη, ακολουθεί έναν συγκεκριμένο κανόνα που στοχεύει στην αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης.
Ο ενιαίος υπολογισμός του φόρου εισοδήματος
Ο φόρος εισοδήματος δεν υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε παροχή (κύρια σύνταξη, επικουρική, μέρισμα ΜΤΠΥ). Αντιθέτως, όλες οι φορολογητέες αποδοχές του συνταξιούχου συνυπολογίζονται σε ετήσια βάση. Στη συνέχεια εφαρμόζεται η ενιαία φορολογική κλίμακα για μισθωτούς και συνταξιούχους, η οποία για το 2025 προβλέπει συντελεστές 9% για το τμήμα του εισοδήματος έως 10.000 ευρώ, 22% για το επόμενο κλιμάκιο έως τις 20.000 ευρώ, 28% έως τις 30.000 ευρώ, 36% έως τις 40.000 ευρώ και 44% για το υπερβάλλον τμήμα.
Από τον φόρο που προκύπτει αφαιρείται η προβλεπόμενη μείωση φόρου (έως 777 ευρώ για ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ, με σταδιακή μείωση για υψηλότερα εισοδήματα). Το τελικό ποσό διαιρείται σε δώδεκα μήνες και κατανέμεται αναλογικά μεταξύ των διαφορετικών πηγών εισοδήματος (κύρια σύνταξη, επικουρική, μέρισμα).
Έτσι, ένας συνταξιούχος του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνει κύρια και επικουρική σύνταξη βλέπει τον μηνιαίο φόρο να επιμερίζεται μεταξύ των δύο παροχών, ανάλογα με το φορολογητέο ποσό καθεμιάς. Για τους συνταξιούχους του Δημοσίου, στον υπολογισμό συμμετέχει και το μέρισμα του Μετοχικού Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ), με την αντίστοιχη αναλογία παρακράτησης.
Γιατί έγινε αυτή η αλλαγή
Στο παρελθόν, δεν γινόταν παρακράτηση φόρου στην επικουρική σύνταξη, με αποτέλεσμα κατά την εκκαθάριση των εισοδημάτων οι συνταξιούχοι να καλούνται να καταβάλουν συγκεντρωτικά τον φόρο που δεν είχε παρακρατηθεί μέσα στη χρονιά. Η σημερινή διαδικασία έχει στόχο να αποτρέψει την εμφάνιση μεγάλων χρεωστικών διαφορών κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης.
Οι ασφαλιστικές κρατήσεις
Πέρα από τον φόρο εισοδήματος, στις συντάξεις επιβάλλονται και ασφαλιστικές κρατήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η εισφορά για υγειονομική περίθαλψη (6% επί του μικτού ποσού) και, για όσους υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)
Η ΕΑΣ υπολογίζεται επί του συνολικού μικτού ποσού της κύριας σύνταξης και όχι μόνο επί του τμήματος που υπερβαίνει το αντίστοιχο όριο. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, η κλίμακα της ΕΑΣ εκκινεί από τα 1.434 ευρώ (από 1.400 ευρώ που ήταν προηγουμένως), με τα κλιμάκια να διαμορφώνονται ως εξής:
Κλιμάκιο εισοδήματος (ευρώ) | Συντελεστής ΕΑΣ |
1.434 – 1.741 | 3% |
1.742 – 2.048 | 6% |
2.049 – 2.355 | 7% |
2.356 – 2.662 | 9% |
2.663 – 2.970 | 10% |
2.971 – 3.277 | 12% |
3.278 – 3.584 | 13% |
3.585 και άνω | 14% |
Η τιμαριθμοποίηση της ΕΑΣ – Μια σημαντική αλλαγή
Τα κλιμάκια της Εισφοράς Αλληλεγγύης αναπροσαρμόζονται πλέον παράλληλα με τις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όταν οι συντάξεις αυξάνονται (π.χ. κατά 2,4% για το 2025), το εύρος κάθε κλιμακίου της ΕΑΣ αυξάνεται ισόποσα. Έτσι, ένας συνταξιούχος δεν περνά αυτομάτως σε υψηλότερη κατηγορία εισφοράς εξαιτίας της αύξησης της σύνταξής του και δεν χάνει ουσιαστικά την αύξηση που έλαβε.
Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος με σύνταξη 1.430 ευρώ το 2024 δεν πλήρωνε ΕΑΣ (κατώφλι 1.400 ευρώ). Με την αύξηση του 2025, η σύνταξή του ανέρχεται στα 1.464,32 ευρώ. Αν δεν εφαρμοζόταν η τιμαριθμοποίηση, θα πλήρωνε ΕΑΣ 3% επί του συνόλου, δηλαδή περίπου 43,9 ευρώ μηνιαίως. Χάρη στην τιμαριθμοποίηση, το κατώφλι ανέβηκε στα 1.434 ευρώ, με αποτέλεσμα η επιβάρυνσή του να είναι σημαντικά μικρότερη.
Για το 2026, το όριο απαλλαγής από την ΕΑΣ αναμένεται να ανέλθει στα 1.471 ευρώ, γεγονός που θα ωφελήσει περίπου 400.000 συνταξιούχους.
Διορθώσεις και εκκαθάριση
Τυχόν αποκλίσεις που προκύπτουν μέσα στο έτος, λόγω στρογγυλοποιήσεων ή παροχών που καταβάλλονται ανά τρίμηνο, θα πρέπει να διορθώνονται μέχρι την πληρωμή της σύνταξης του Δεκεμβρίου, πριν από την οριστική αποστολή των σχετικών στοιχείων στην ΑΑΔΕ.
Η παρακράτηση φόρου και οι κρατήσεις στις συντάξεις ακολουθούν μια ενοποιημένη λογική, με στόχο την ορθή και δίκαιη φορολόγηση του συνόλου των αποδοχών του συνταξιούχου. Οι πρόσφατες αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης, με την τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων, διασφαλίζουν ότι οι αυξήσεις των συντάξεων δεν εξουδετερώνονται από αυξήσεις των κρατήσεων, προστατεύοντας ουσιαστικά το εισόδημα των συνταξιούχων.
#Συντάξεις2025 #ΦορολογίαΣυντάξεων #ΠαρακράτησηΦόρου #ΕισφοράΑλληλεγγύης #ΕΑΣ #ΦορολογικήΚλίμακα #Συνταξιούχοι #Οικονομικά #ΑΑΔΕ #ΕΦΚΑ
