Νέο χρονικό περιθώριο παραγραφής διεκδικήσεων για μισθολογικές διεκδικήσεις στο Δημόσιο
Νέο χρονικό περιθώριο παραγραφής διεκδικήσεων για μισθολογικές διεκδικήσεις στο Δημόσιο. Μέχρι 3 χρόνια πλέον οι δημόσιοι υπάλληλοι για αξιώσεις ίσης αμοιβής – Αμετάβλητη η διετία για συνταξιούχους.
Μια σημαντική αλλαγή στο τοπίο των μισθολογικών διεκδικήσεων κατά του Δημοσίου φέρνει ο νέος Νόμος 5316/2026, ο οποίο δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 105/Α΄/06.07.2026. Με το άρθρο 19 του νόμου, η προθεσμία παραγραφής για συγκεκριμένες αξιώσεις δημοσίων υπαλλήλων αυξάνεται από τα 2 στα 3 έτη. Ωστόσο, η ρύθμιση αυτή είναι εξαιρετικά στοχευμένη και δεν αφορά το σύνολο των διεκδικήσεων.
Τι ακριβώς αλλάζει για τους δημοσίους υπαλλήλους
Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στο πλαίσιο εφαρμογής της ευρωπαϊκής Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 για τη διαφάνεια των αμοιβών και την ενίσχυση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σύμφωνα με το τροποποιημένο άρθρο 140 του ν. 4270/2014:
«Οι απαιτήσεις των προσώπων του πρώτου εδαφίου από παράβαση που αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου 53 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025), παραγράφονται μετά την παρέλευση τριών (3) ετών από τον χρόνο που ο υπάλληλος έλαβε γνώση ή μπορούσε ευλόγως να αναμένεται ότι θα λάβει γνώση αυτής.»
Η επέκταση ισχύει αποκλειστικά για περιπτώσεις παραβίασης της αρχής της ίσης αμοιβής. Για όλες τις υπόλοιπες μισθολογικές διεκδικήσεις (π.χ. απλές διαφορές αποδοχών, επιδόματα, υπερωρίες) ο χρόνος παραγραφής παραμένει στα 2 έτη από τη γένεση της απαίτησης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η τριετία δεν ξεκινά από τη δημιουργία της απαίτησης, αλλά από τη στιγμή που ο υπάλληλος πληροφορήθηκε την παράβαση της αρχής της ίσης αμοιβής—μια διάταξη που διευκολύνει ουσιαστικά τον εντοπισμό και τη διεκδίκηση δικαιωμάτων που ενδεχομένως παρέμεναν κρυφά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σύγκριση με τον ιδιωτικό τομέα
Στον ιδιωτικό τομέα, οι αξιώσεις εργαζομένων για δεδουλευμένους μισθούς, επιδόματα, υπερωρίες και αποζημιώσεις παραγράφονται, κατά κανόνα, μετά από πέντε έτη. Στον ίδιο χρόνο (5ετία) παραμένει και η παραγραφή των αξιώσεων που γεννώνται από τον νέο νόμο για την ίση αμοιβή. Η διευθέτηση αυτή διατηρεί την προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με τις ευρωπαϊκές επιταγές.
Τι ισχύει για τους συνταξιούχους – Προσοχή στη διετία
Αντίθετα με ό,τι ίσχυσε για τους εν ενεργεία υπαλλήλους, για τους συνταξιούχους η παραγραφή παραμένει στα 2 έτη. Η διετής προθεσμία καλύπτει:
- Αναδρομικά από επανυπολογισμό σύνταξης
- Ποσά από λανθασμένο υπολογισμό σύνταξης
- Επιδόματα που δεν καταβλήθηκαν
- Διαφορές σύνταξης που διαπιστώνονται εκ των υστέρων
- Ποσά που οφείλονται μετά από μεταβολή της συνταξιοδοτικής κατάστασης
Η παραγραφή αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η απαίτηση και ήταν δυνατή η δικαστική διεκδίκησή της. Αν ο συνταξιούχος δεν κινηθεί εγκαίρως, το Δημόσιο μπορεί να προβάλει ένσταση παραγραφής και η απαίτηση χάνεται οριστικά.
Πώς μπορούν οι συνταξιούχοι να «παγώσουν» τον χρόνο παραγραφής
Για να διακόψουν την παραγραφή, οι συνταξιούχοι οφείλουν εντός της διετίας να προβούν σε μία από τις εξής ενέργειες:
- Κατάθεση αγωγής στο αρμόδιο δικαστήριο
- Υποβολή αίτησης στην αρμόδια δημόσια υπηρεσία για την καταβολή της οφειλής
- Υποβολή αίτησης στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για αναγνώριση της απαίτησης
Ιδιαίτερη προσοχή: Αν υποβληθεί αίτηση στην υπηρεσία και αυτή δεν απαντήσει, η παραγραφή αρχίζει εκ νέου μετά την παρέλευση έξι μηνών από την υποβολή. Δεύτερη ίδια αίτηση δεν διακόπτει εκ νέου την παραγραφή, εκτός αν ακολουθήσει προσφυγή σε δικαστήριο.
Εξαίρεση αποτελεί η αναστολή της παραγραφής σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας κατά το τελευταίο εξάμηνο της προθεσμίας, σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα.
Τι πρέπει να κάνουν οι ενδιαφερόμενοι
Η διετής παραγραφή για τους συνταξιούχους είναι ιδιαίτερα σύντομη. Κανείς δεν πρέπει να αναμένει αυτόματη διόρθωση από τη διοίκηση. Η έγκαιρη υποβολή αίτησης στον αρμόδιο φορέα (π.χ. e-ΕΦΚΑ) ή η άσκηση των προβλεπόμενων ένδικων μέσων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη διατήρηση του δικαιώματος διεκδίκησης.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους, το νέο τριετές περιθώριο αφορά μόνο τις περιπτώσεις παραβίασης της ίσης αμοιβής. Σε κάθε άλλη περίπτωση, το δίμετρο των 2 ετών παραμένει σε ισχύ.
#Νόμος5316_2026 #Παραγραφή #ΔημόσιοιΥπάλληλοι #ΊσηΑμοιβή #Συνταξιούχοι #Αναδρομικά #ΜισθολογικέςΔιεκδικήσεις #ΕργατικόΔίκαιο #ΕΦΚΑ #Οδηγία2023_970
