Νέες αυξήσεις στα κατώτατα όρια συντάξεων χηρείας το 2026

Νέες αυξήσεις στα κατώτατα όρια συντάξεων χηρείας το 2026. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή η νέα αύξηση της εθνικής σύνταξης κατά 2,4%, η οποία επιφέρει σημαντικές αναπροσαρμογές και στα κατώτατα όρια των συντάξεων χηρείας. Οι αλλαγές αφορούν τόσο το ύψος του ποσού που δικαιούνται οι επιζώντες σύζυγοι, όσο και τις προϋποθέσεις που σχετίζονται με τη διάρκεια του γάμου και τα έτη ασφάλισης του θανούντος.

Τα νέα ποσά ανά έτη ασφάλισης

Με βάση την παράγραφο 4β του άρθρου 12 του ν. 4387/2016, το συνολικό ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης. Από το 2026, το ποσό αυτό διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ (μεικτά) για 20 έτη ασφάλισης και άνω.

Για μικρότερο χρόνο ασφάλισης, το ποσό μειώνεται αναλογικά, ως εξής:

• 19 έτη: 441,29 ευρώ
• 18 έτη: 435,70 ευρώ
• 17 έτη: 430,12 ευρώ
• 16 έτη: 424,52 ευρώ
• 15 έτη και λιγότερα: 418,94 ευρώ

Η κατώτατη σύνταξη για 15 ή λιγότερα έτη αυξήθηκε από 409,13 ευρώ (το 2025) σε 418,94 ευρώ το 2026.

Τι ισχύει μετά την τριετία

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για την περίοδο μετά την πρώτη τριετία καταβολής της σύνταξης. Για τους πρώτους 36 μήνες από τον θάνατο του ασφαλισμένου, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το 70% της σύνταξης. Μετά την τριετία, το ποσοστό μειώνεται στο 50% εάν ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη, με την προϋπόθεση ότι το ποσό που απομένει δεν υπολείπεται των ανωτέρω κατωτάτων ορίων.

Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση αναπηρίας: αν ο επιζών σύζυγος είναι ανάπηρος σε ποσοστό 67% και άνω, δικαιούται ολόκληρη τη σύνταξη για όσο διαρκεί η αναπηρία, ανεξαρτήτως εργασίας ή άλλης σύνταξης.

Η προϋπόθεση της πενταετούς διάρκειας γάμου

Πέραν των οικονομικών προσαρμογών, σημαντική παράμετρος για τη χορήγηση σύνταξης χηρείας παραμένει η διάρκεια του γάμου. Σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 3863/2010 και την απόφαση ΣτΕ Α 1636/2022, ο γάμος πρέπει να έχει διαρκέσει τουλάχιστον 5 έτη πριν από τον θάνατο του συνταξιούχου συζύγου. Αν ο θανών ήταν εν ενεργεία ασφαλισμένος, η ελάχιστη διάρκεια είναι 3 έτη.

Η πενταετία κρίθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας ως συνταγματική, καθώς αποσκοπεί στην αποτροπή εικονικών γάμων και στην προστασία του ασφαλιστικού κεφαλαίου. Η προϋπόθεση κάμπτεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως:

• Γέννηση, αναγνώριση ή υιοθεσία τέκνου κατά τη διάρκεια του γάμου.
• Εγκυμοσύνη της χήρας που οδήγησε σε γέννηση ζώντος τέκνου.
• Θάνατος από ατύχημα (εργατικό ή μη).

Οι αυξήσεις της εθνικής σύνταξης από το 2026 ενισχύουν τα κατώτατα όρια των συντάξεων χηρείας, προσφέροντας μεγαλύτερη οικονομική προστασία στους δικαιούχους. Παράλληλα, η νομολογία επιβεβαιώνει την αυστηρή εφαρμογή της πενταετούς διάρκειας γάμου, διασφαλίζοντας ότι το μέτρο απευθύνεται σε όσους είχαν πραγματική έγγαμη συμβίωση και οικονομική αλληλεξάρτηση με τον θανόντα.