Μεγάλη Εβδομάδα – Νόημα Λειτουργική Βίωση και Θείες Ακολουθίες

Μεγάλη Εβδομάδα – Νόημα Λειτουργική Βίωση και Θείες Ακολουθίες

Τι είναι η Μεγάλη Εβδομάδα;

Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι η τελευταία εβδομάδα πριν από το Πάσχα. Ξεκινά το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων και ολοκληρώνεται το Μεγάλο Σάββατο. Ονομάζεται «Μεγάλη» όχι λόγω διάρκειας, αλλά εξαιτίας των κοσμοϊστορικών και σωτήριων γεγονότων που τιμά και βιώνει η Εκκλησία.

Πώς βιώνεται ο λειτουργικός χρόνος;

Από φιλανθρωπία προς τους πιστούς, η Εκκλησία επέτρεψε ώστε από την αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας να ψάλλεται ο Όρθρος της επόμενης ημέρας το προηγούμενο βράδυ. Έτσι:

• Κυριακή των Βαΐων βράδυ → Όρθρος Μεγάλης Δευτέρας
• Μεγάλη Δευτέρα βράδυ → Όρθρος Μεγάλης Τρίτης
• Μεγάλη Τρίτη βράδυ → Όρθρος Μεγάλης Τετάρτης, κ.ο.κ.

Οι τέσσερις πρώτες ημέρες: Ακολουθίες του Νυμφίου

Οι πρώτες τέσσερις ημέρες προετοιμάζουν πνευματικά τους πιστούς για το θείο δράμα.

Μεγάλη Δευτέρα (Κυριακή Βαΐων βράδυ)

Κυριαρχούν δύο γεγονότα:

1. Ο Ιωσήφ ο Πάγκαλος – Ο γιος του Ιακώβ που πουλήθηκε σκλάβος στην Αίγυπτο προεικονίζει τον Χριστό και τα Πάθη Του.
2. Η ξηρανθείσα συκιά – Συμβολίζει την άκαρπη Συναγωγή και κάθε ψυχή χωρίς αρετές.

Μεγάλη Τρίτη (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ)

Δύο παραβολές διδάσκουν:

• Οι δέκα Παρθένοι – Καλούμαστε σε εγρήγορση και ετοιμότητα για την υποδοχή του Νυμφίου Χριστού.
• Τα Τάλαντα – Υποχρέωση να καλλιεργούμε και να αυξάνουμε τα πνευματικά μας χαρίσματα.

Μεγάλη Τετάρτη (Μεγάλη Τρίτη βράδυ)

Αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα που με δάκρυα μετάνοιας άλειψε με μύρο τα πόδια του Κυρίου. Ψάλλεται το γνωστό τροπάριο της Κασσιανής: «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…»

Η Κορύφωση του Θείου Δράματος

Μεγάλη Πέμπτη (Μεγάλη Τετάρτη βράδυ)

Τέσσερα γεγονότα:

• Ο Ιερός Νιπτήρας (το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών)
• Ο Μυστικός Δείπνος (θέσπιση της Θείας Ευχαριστίας)
• Η προσευχή στον Όρος των Ελαιών
• Η προδοσία του Ιούδα (αρχή των Παθών)

Μεγάλη Παρασκευή (Μεγάλη Πέμπτη βράδυ)

Κορύφωση του θείου δράματος. Η Ακολουθία των Παθών μάς κάνει να βιώσουμε:

• Τα ραπίσματα, μαστιγώματα, εμπαιγμούς
• Την ακάνθινη στεφάνη
• Τη Σταύρωση και τον θάνατο του Χριστού

Μέγα Σάββατο (πρωί και βράδυ)

Το πρωί (Μεγάλη Παρασκευή ημερολογιακά): Τελείται η Ακολουθία της Αποκαθηλώσεως – η Ταφή του Κυρίου από τον Ιωσήφ τον Αριμαθαίας και τον Νικόδημο.

Το βράδυ: Ψάλλονται τα Εγκώμια και γίνεται η περιφορά του Επιταφίου.

Το Μέγα Σάββατο γιορτάζεται επίσης η Κάθοδος του Χριστού στον Άδη, όπου κήρυξε σε όλους τους νεκρούς.

Κυριακή του Πάσχα – Η Ανάσταση

Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου (ημερολογιακά) ακούγεται η λεγόμενη «1η Ανάσταση» – προανάκρουσμα και προσμονή, όχι πραγματική Ανάσταση.

Προσοχή: Μία είναι η Ανάσταση του Χριστού – τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου (δηλαδή Κυριακή πρωί). Δεν υπάρχει «δεύτερη Ανάσταση».

Τα μεσάνυχτα: Τελούμε τη ζωηφόρο Ανάσταση, την ήττα του θανάτου. Το Άγιο Φως μεταδίδεται από τον Πανάγιο Τάφο.

Την Κυριακή του Πάσχα (πρωί ή απόγευμα): Τελείται ο Εσπερινός της Αγάπης, όπου το Ευαγγέλιο διαβάζεται σε πολλές γλώσσες, διακηρύσσοντας παγκοσμίως τη νίκη κατά του θανάτου.

Το βαθύτερο νόημα για τους πιστούς

Οι πιστοί δεν λυπούνται μοιρολατρικά για το Πάθος του Χριστού, αλλά για τις δικές τους αμαρτίες. Μέσω της μετάνοιας, βιώνουν ενεργά:

• Συμπόρευση – βαδίζοντας μαζί Του
• Συσταύρωση – νεκρώνοντας τα πάθη
• Συνανάσταση – μετέχοντας στη νίκη κατά του θανάτου

Ο Χριστός εκουσίως έπαθε και αναστήθηκε για να σωθούμε όλοι. Η αντικειμενική σωτηρία που χάραξε γίνεται προσωπική και υποκειμενική μέσα από την ειλικρινή μετάνοια και την ενεργό συμμετοχή μας στα γεγονότα της Μεγάλης Εβδομάδας.