Κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός 2027 – Οι Προβλέψεις για Ανάπτυξη και Χρέος

Κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός 2027 – Οι Προβλέψεις για Ανάπτυξη και Χρέος. Ανάπτυξη 2,3% και μείωση χρέους στο 128,8% του ΑΕΠ. Προϋπολογισμός 2027: Ανάπτυξη 2,3%, πληθωρισμός 2,6%, χρέος στο 128,8% του ΑΕΠ. Όλα τα μέτρα, οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, οι φοροελαφρύνσεις και οι επενδύσεις.

Το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού 2027 προβλέπει ανάπτυξη 2,3%, πληθωρισμό 2,6% και αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους στο 128,8% του ΑΕΠ. Αναλυτικά όλα τα μέτρα, οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, και οι φορολογικές παρεμβάσεις της ΔΕΘ.

Η Ελλάδα εισέρχεται σε τροχιά σταθεροποίησης, με το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού 2027 να προβλέπει επιτάχυνση της ανάπτυξης στο 2,3% από 2% το 2026 και σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,6% από 3,8% φέτος. Το προσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, συνοδευόμενο από τον Υφυπουργό Θάνο Πετραλιά. Πρόκειται για έναν προϋπολογισμό που κατατίθεται εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, διαταραχών στις αγορές ενέργειας και ενίσχυσης των περιορισμών στο διεθνές εμπόριο, όπως επισημαίνεται στην επιστολή προς τη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής .

Μακροοικονομικές προβλέψεις: Επενδύσεις και σταθερή ανάπτυξη

Ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να φθάσει το 2,3% το 2027, διατηρώντας την ελληνική οικονομία για έβδομο συναπτό έτος σε υψηλότερο ρυθμό μεγέθυνσης από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όπου σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται σε 0,9% για το 2026 και 1,2% για το 2027 . Το ονομαστικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 262 δισ. ευρώ το 2026 σε 274,6 δισ. ευρώ το 2027.

Κεντρικό στήριγμα του αναπτυξιακού σεναρίου παραμένουν οι επενδύσεις, με αύξηση 7,9% το 2027 έναντι 7,7% φέτος — ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 1,7% που προβλέπεται για την Ευρωζώνη. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου προβλέπεται να συνεισφέρει περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα στον ετήσιο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, με την ώθηση να προέρχεται κυρίως από τις κατασκευές και τον εξοπλισμό. Σε τρέχουσες τιμές, ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 17,8% το 2026 σε 18,6% το 2027 .

Ωστόσο, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, ενώ υιοθετεί τις βασικές μακροοικονομικές προβλέψεις, επισημαίνει ότι η πρόβλεψη για αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9% είναι υψηλότερη από τις εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών, και η μετάβαση στα νέα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία είναι κρίσιμη, ιδίως μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης .

Πληθωρισμός: Η ενέργεια ως κρίσιμος παράγοντας

Η προβλεπόμενη υποχώρηση του πληθωρισμού στο 2,6% το 2027 (από 3,8% το 2026) τελεί υπό την παραδοχή ότι οι διεθνείς τιμές ενέργειας θα αποκλιμακωθούν σταδιακά. Σε όρους εναρμονισμένου πληθωρισμού, η πρόβλεψη διαμορφώνεται στο 2,4% για το 2027, έναντι 3,6% φέτος. Ο εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή προβλέπεται στο 2,6% την επόμενη χρονιά, ενώ ο εναρμονισμένος, που χρησιμοποιείται στις ευρωπαϊκές συγκρίσεις, στο 2,4%.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι ο ενεργειακός πληθωρισμός αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 11,1% το 2026 (έναντι 8,4% στη ζώνη του ευρώ), αντανακλώντας τις ισχυρές αυξήσεις στις τιμές των ενεργειακών προϊόντων. Ωστόσο, το 2027 εκτιμάται πως θα υποχωρήσει στο 1%, λόγω των ισχυρών πτωτικών επιδράσεων της βάσης σύγκρισης .

Οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, οι διαταραχές στις θαλάσσιες εμπορικές ροές —ιδίως μέσω των Στενών του Ορμούζ— και οι περιορισμοί στο διεθνές εμπόριο αποτελούν βασικές πηγές αβεβαιότητας. Ενδεικτικά, το προσχέδιο αναφέρει ότι η μέση μηνιαία τιμή του Brent έφθασε τα 120,4 δολάρια ανά βαρέλι τον Απρίλιο 2026, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου οι τιμές επανήλθαν πάνω από τα 100 δολάρια. Στον προϋπολογισμό του 2027 έχει ενσωματωθεί πρόβλεψη δαπανών ύψους 200 εκατ. ευρώ για ανάγκες που ενδέχεται να προκύψουν από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Αγορά εργασίας: Ανεργία στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008

Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να υποχωρήσει από 8,4% το 2026 σε 7,9% το 2027 — το χαμηλότερο επίπεδο μετά το 2008. Οι ονομαστικές αμοιβές ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,9%, έναντι 3,7% φέτος, με την πραγματική αύξηση να διαμορφώνεται στο 1,4%.

Ο κατώτατος μισθός τίθεται ως στόχος να αναπροσαρμοστεί στα 960 ευρώ τον Απρίλιο 2027, από 920 ευρώ σήμερα, και στα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο 2028 . Παράλληλα, από την 1η Απριλίου 2027 μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, με το δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε 163 εκατ. ευρώ το 2027 και 218 εκατ. ευρώ το 2028. Μετά τη νέα μείωση, το ποσοστό των συνολικών εισφορών υποχωρεί στο 34,66% (12,87% για τον εργαζόμενο και 21,79% για τον εργοδότη)

Η μείωση των εισφορών αφορά αποκλειστικά τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα. Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα συνεχίσουν να καταβάλλουν αμείωτη τη μνημονιακή εισφορά 2% υπέρ της ανεργίας, παρότι δεν δικαιούνται επίδομα ανεργίας — μια ανισότητα που διατηρείται, καθώς η κατάργησή της θα στοίχιζε πάνω από 300 εκατ. ευρώ .

Δημοσιονομικά μεγέθη: Πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% και χρέος κάτω από 130%

Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται σε 9,152 δισ. ευρώ ή 3,3% του ΑΕΠ το 2027, έναντι 9,548 δισ. ευρώ ή 3,6% φέτος. Το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα αναμένεται επίσης πλεονασματικό, στο 0,3% του ΑΕΠ, από 0,6% το 2026.

Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει από 358,1 δισ. ευρώ το 2026 σε 353,69 δισ. ευρώ το 2027, μειούμενο ως ποσοστό του ΑΕΠ από 136,7% σε 128,8% — για έβδομο συναπτό έτος η μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην ΕΕ . Παράλληλα, συνεχίζεται η στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής χρέους, με τις σχετικές πληρωμές για το 2026 να εκτιμώνται σε περίπου 12,8 δισ. ευρώ.

Τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να ανέλθουν σε 77,878 δισ. ευρώ το 2027, αυξημένα κατά 2,149 δισ. ευρώ ή 2,8% σε σχέση με φέτος. Οι συνολικές δαπάνες αναμένεται να μειωθούν από 87,971 δισ. ευρώ σε 85,046 δισ. ευρώ, λόγω κυρίως της ολοκλήρωσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης εντός του 2026.

Πίνακας: Βασικά μακροοικονομικά μεγέθη 2026-2027

Οι βασικές παρεμβάσεις: Φοροελαφρύνσεις, στεγαστική πολιτική και κοινωνικά μέτρα

Το προσχέδιο ενσωματώνει τις νέες παρεμβάσεις της ΔΕΘ με δημοσιονομικό κόστος περίπου 2,2 δισ. ευρώ για το 2027:

Φορολογικές ελαφρύνσεις: Απαλλαγή των συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος που συνδέονται με τον τζίρο και τη μισθοδοσία — μέτρο που ωφελεί περίπου 156.000 επαγγελματίες . Μείωση της προκαταβολής φόρου των ατομικών επιχειρήσεων από 55% σε 50% για το φορολογικό έτος 2027. Μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τρίτεκνους.

Ενίσχυση εισοδημάτων: Αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε 400 ευρώ καθαρά από το 2026, με επέκταση σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων από την 1η Ιανουαρίου 2027, με μέσο ετήσιο όφελος περίπου 220 ευρώ ανά δικαιούχο για 218.000 δικαιούχους . Καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο 2027 .

Στεγαστική πολιτική: Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» με συνολικά κεφάλαια 2 δισ. ευρώ, διευρυμένα ηλικιακά κριτήρια (έως 55 ετών), αύξηση του ορίου εμπορικής αξίας ακινήτων στις 300.000 ευρώ και μέγιστο ποσό δανείου 230.000 ευρώ .

Επενδυτικά εργαλεία: Ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά («Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»), με κρατική συνεισφορά ισόποση με την ετήσια κατάθεση του γονέα, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο . Νέο δανειοδοτικό και εγγυοδοτικό πρόγραμμα 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, που αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικές χρηματοδοτήσεις ύψους 5 δισ. ευρώ .

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την πραγματική οικονομία

Ο προϋπολογισμός του 2027 αποτυπώνει μια οικονομία σε φάση σταθεροποίησης, αλλά η επιτυχία του εξαρτάται από τρεις κρίσιμες παραμέτρους:

Πρώτον, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού προϋποθέτει ομαλοποίηση των ενεργειακών αγορών. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο προειδοποιεί για κινδύνους από την άνοδο των τιμών της ενέργειας και των επιτοκίων, καθώς και από τυχόν επιβράδυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ενόψει της προεκλογικής περιόδου .

Δεύτερον, η επίτευξη επενδυτικής αύξησης 7,9% απαιτεί ομαλή μετάβαση στα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποκτά κομβικό ρόλο, με 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του ΤΑΑ και σχεδιασμό για συνολικές χρηματοδοτήσεις 5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις .

Τρίτον, η μείωση του χρέους κάτω από το ψυχολογικό όριο του 130% του ΑΕΠ ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές, αλλά παραμένει ο υψηλότερος δείκτης στην ΕΕ, γεγονός που απαιτεί διαρκή δημοσιονομική επαγρύπνηση .

Οι προκλήσεις του 2027 είναι πολλές: γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρεάζουν την αγορά ενέργειας και το διεθνές εμπόριο, η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας, η κλιματική αλλαγή και οι δημοσιονομικές πιέσεις σε αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ. Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε περίοδο προόδου, αλλά η διατήρηση της δυναμικής απαιτεί συνέχεια στις μεταρρυθμίσεις και υπευθυνότητα στη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών.