Εργασία μετά τη σύνταξη – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το νέο πλαίσιο

 Εργασία μετά τη σύνταξη – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το νέο πλαίσιο. Αγαπητοί συνταξιούχοι που εργάζεστε ή σκέφτεστε να επανενταχθείτε στην αγορά εργασίας.

Από την αρχή του 2024, το τοπίο για την απασχόληση των συνταξιούχων άλλαξε ριζικά. Η πολιτεία, με τον νόμο 5078/2023, θέσπισε ένα νέο, πιο ευέλικτο πλαίσιο που σας επιτρέπει να εργάζεστε χωρίς να χάνετε το σύνολο ή μέρος της σύνταξής σας. Ωστόσο, υπάρχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις που πρέπει να γνωρίζετε, ώστε να αποφύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις.

Εμείς συγκεντρώσαμε και απαντάμε στις 9 πιο συχνές ερωτήσεις που θα σας βοηθήσουν να περιηγηθείτε με ασφάλεια στο νέο καθεστώς.

1. Πρέπει να δηλώσω ότι εργάζομαι;

Ναι, είναι υποχρεωτικό. Ανεξάρτητα από το αν εργάζεστε ως μισθωτός, ελεύθερος επαγγελματίας ή αγρότης, οφείλετε να το δηλώσετε ηλεκτρονικά. Η διαδικασία γίνεται μέσω της ειδικής πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ, όπου μπορείτε να συνδεθείτε με τους κωδικούς Taxisnet ή τα στοιχεία του e-banking σας.

2. Ποιοι ακριβώς πρέπει να κάνουν τη δήλωση;

Η υποχρέωση αφορά όλους τους συνταξιούχους λόγω γήρατος ή αναπηρίας (εξ ιδίου δικαιώματος) που:

• Εργάζονταν ήδη πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και συνεχίζουν.
• Ξεκίνησαν να εργάζονται από 1/1/2024 και μετά (ακόμα κι αν η απασχόληση έχει ήδη λήξει).
• Υποβάλλουν ταυτόχρονα αίτηση συνταξιοδότησης και συνεχίζουν ή αναλαμβάνουν νέα εργασία.

Προσοχή: Δεν περιλαμβάνονται οι συνταξιούχοι λόγω θανάτου.

3. Μέχρι πότε έχω περιθώριο να δηλώσω;

• Για νέα απασχόληση: Η δήλωση γίνεται μέχρι το τέλος του μήνα που ξεκινήσατε να εργάζεστε.
• Για όσους ήδη εργάζονταν πριν ή μετά την 1/1/2024: Δόθηκε τετράμηνη προθεσμία από την έναρξη ισχύος του νόμου. Μην την αφήσετε να παρέλθει.

4. Τι ακριβώς χρειάζεται να συμπληρώσω στην πλατφόρμα;

Η φόρμα είναι απλή. Θα σας ζητηθούν:

• Η ημερομηνία έναρξης της απασχόλησης.
• Ο τύπος της σύνταξής σας (γήρατος ή αναπηρίας).
• Η μορφή της απασχόλησης (μισθωτός, ελεύθερος επαγγελματίας κ.λπ.).
• Αν ανήκετε σε κάποια κατηγορία που εξαιρείται από την ειδική εισφορά (π.χ. πολύτεκνοι, ΑμεΑ), θα το δηλώσετε προσκομίζοντας και τα σχετικά δικαιολογητικά.

5. Τι κυρώσεις προβλέπονται αν δεν δηλώσω εγκαίρως την εργασία μου;

Η παράλειψη δήλωσης επισύρει πολύ βαριές οικονομικές κυρώσεις. Συγκεκριμένα, θα κληθείτε να καταβάλετε 12 μηνιαίες συντάξεις (κύριες και επικουρικές) ως πρόστιμο, επιπλέον των αναδρομικών εισφορών και του φόρου. Το ποσό παρακρατείται άμεσα από τη σύνταξή σας ή εισπράττεται μέσω της εφορίας. Αξίζει, λοιπόν, να είστε συνεπείς.

6. Ισχύει κάτι διαφορετικό για μη μισθωτούς (ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες);

Ναι. Εκτός από την ηλεκτρονική δήλωση στην πλατφόρμα, οι μη μισθωτοί πρέπει να φροντίσουν και για την εγγραφή ή την ενημέρωση του μητρώου τους στον e-ΕΦΚΑ. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να επιλέξετε ασφαλιστική κατηγορία και να ρυθμίσετε τις εισφορές σας.

7. Τι ποσοστό θα μου παρακρατείται από τη σύνταξη;

Το ποσό που παρακρατείται (αν δεν εξαιρείστε) είναι μια ειδική εισφορά υπέρ e-ΕΦΚΑ και εξαρτάται από το είδος της απασχόλησής σας:

• Μισθωτοί: 7,7% επί των μικτών αποδοχών για κύρια σύνταξη και 2,3% για επικουρική (αν έχετε).
• Ελεύθεροι επαγγελματίες: 50% της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχετε επιλέξει.
• Αμειβόμενοι με μπλοκάκι (Παροχή Υπηρεσιών): 10% επί της καθαρής αξίας του τιμολογίου.
• Ειδικά ποσοστά ισχύουν για αγρότες, δικηγόρους, μηχανικούς και όσους αμείβονται με εργόσημο.

8. Υπάρχουν εξαιρέσεις από την παρακράτηση αυτή;

Ναι, ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένες κατηγορίες που απαλλάσσονται πλήρως από την εισφορά:

• Άτομα με ψυχική ή νοητική αναπηρία.
• Πολύτεκνοι, εφόσον έχουν ανήλικα ή σπουδάζοντα τέκνα έως 24 ετών.
• Λήπτες εξωιδρυματικού επιδόματος.
• Συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (ανεξαρτήτως αιτίας).
• Συνταξιούχοι του ν. 612/1977 (ειδικές παθήσεις).
• Όσοι εργάζονται στο Δημόσιο, με τη διαφοροποίηση ότι στην περίπτωση αυτή η σύνταξη αναστέλλεται έως τη συμπλήρωση του 62ου έτους.

9. Τελικά, θα δω μειωμένη σύνταξη στο χέρι;

Καθόλου! Το παλιό καθεστώς που προέβλεπε μείωση της σύνταξης κατά 30% καταργήθηκε. Πλέον, θα συνεχίσετε να λαμβάνετε ολόκληρο το ποσό της κύριας και της επικουρικής σύνταξης. Η μόνη κράτηση που γίνεται είναι η προαναφερόμενη ειδική εισφορά (αν δεν εξαιρείστε) και οι προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές.

Το νέο πλαίσιο είναι σίγουρα πιο δίκαιο και ενθαρρύνει όσους θέλουν να παραμείνουν ενεργοί. Ωστόσο, η αυστηρότητα των κυρώσεων για μη δήλωση επιβάλλει ιδιαίτερη προσοχή. Φροντίστε να ενημερωθείτε έγκαιρα και να τακτοποιήσετε τη δήλωσή σας, ώστε να απολαμβάνετε απρόσκοπτα τόσο τη σύνταξη όσο και τον μισθό σας.

Για περισσότερες πληροφορίες ή εξατομικευμένη καθοδήγηση, μπορείτε να επισκεφθείτε την ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ.