Έλληνες Συνταξιούχοι: Μια γενιά που «δεν βγαίνει ο μήνας»
Έλληνες Συνταξιούχοι: Μια γενιά που «δεν βγαίνει ο μήνας». Οι εικόνες από την καθημερινότητα των Ελλήνων συνταξιούχων είναι αποκαλυπτικές. Με τις τιμές στα βασικά αγαθά να έχουν εκτοξευθεί και τις συντάξεις να μη συμβαδίζουν με το κόστος ζωής, οι περισσότεροι δηλώνουν πως το πορτοφόλι αδειάζει πριν καν καλυφθούν τα απαραίτητα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι ίδιοι: «Παίρνουμε αύξηση και στο τέλος παίρνουμε μείον».
Αγοραστική δύναμη: Στον πάτο της Ευρώπης
Η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε όρους αγοραστικής δύναμης, με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) να ανέρχεται περίπου στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ-27. Το 2024, η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων ήταν 30% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Για τους συνταξιούχους, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δραματική. Η μέση καθαρή κύρια σύνταξη ανέρχεται μόλις στα 794,5 ευρώ (845,62 ευρώ μεικτά). Το 55,34% των συνταξιούχων (1.393.394 άτομα) λαμβάνει σύνταξη έως 940 ευρώ καθαρά, το 36,4% (916.569 άτομα) έως 658 ευρώ καθαρά και το 18% (453.640 άτομα) λαμβάνει λιγότερα από 470 ευρώ καθαρά τον μήνα. Μάλιστα, το 20% των συνταξιούχων λαμβάνει λιγότερα από το επίδομα ανεργίας.
Επιβίωση: Μια μάχη με τον μήνα
Η σύνταξη στην Ελλάδα αποτελεί τον κύριο πυλώνα της κοινωνικής πολιτικής, βοηθώντας συχνά ολόκληρες οικογένειες να επιβιώσουν. Ωστόσο, οι περικοπές των τελευταίων ετών έχουν συρρικνώσει δραστικά τα εισοδήματα. Ένας 86χρονος συνταξιούχος, για παράδειγμα, έπαιρνε πριν από μια δεκαετία περίπου 2.000 ευρώ και σήμερα πρέπει να βγάλει τον μήνα με μόλις 960 ευρώ.
Οι συνέπειες είναι οδυνηρές: Στα καφενεία η κίνηση έχει μειωθεί, οι έξοδοι περιορίζονται και οι περισσότεροι περνούν τον χρόνο τους στο σπίτι για να αποφύγουν επιπλέον έξοδα. Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας λένε πως δεν θυμούνται ποτέ ξανά τόσο δύσκολες εποχές. Συνολικά, το 27,5% του πληθυσμού της χώρας βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού — ποσοστό αυξημένο κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024.
Υγεία: Όταν η φτώχεια αρρωσταίνει
Η έκθεση του ΟΟΣΑ «Health at a Glance 2025» αποτυπώνει σοβαρά προβλήματα πρόσβασης και ανισότητες στην υγεία. Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις ικανοποίησης από τις υπηρεσίες υγείας στην Ευρώπη, με λιγότερους από τους μισούς πολίτες να δηλώνουν ικανοποιημένοι.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 12,1% των Ελλήνων πολιτών δηλώνει ότι δεν έλαβε ιατρική φροντίδα λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής — ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, όπου ο μέσος όρος είναι μόλις 3,4%. Για τους συνταξιούχους, που έχουν μεγαλύτερες ανάγκες υγείας, τα ιδιωτικά έξοδα υγείας αποτελούν συχνά δυσβάσταχτο βάρος, με την ετήσια δαπάνη να ξεπερνά τα 1.000 ευρώ.
Η κυβέρνηση οφείλει να δράσει άμεσα
Η αντιμετώπιση της συνταξιοδοτικής κρίσης απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση που να συνδυάζει οικονομική ενίσχυση και αναβάθμιση της ιατρικής φροντίδας. Τα μέτρα που εξετάζονται —και πρέπει να υλοποιηθούν— περιλαμβάνουν:
- Αύξηση του επιδόματος των 300 ευρώ: Το μόνιμο επίδομα που δίδεται από τον Νοέμβριο του 2025 σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών πρέπει να αυξηθεί και να δοθεί σε όλους ανεξαρτήτως ηλικίας, με σενάρια που προβλέπουν διαμόρφωσή του στα 400 ή και 500 ευρώ.
- Μείωση ή κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης: Η εισφορά που επιβάλλεται με ποσοστά 3% έως 10% στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ πρέπει να μειωθεί ή να καταργηθεί.
- Μείωση της εισφοράς υγείας: Το ποσοστό εισφοράς υπέρ υγείας (6% επί των κύριων συντάξεων) πρέπει να περιοριστεί σημαντικά.
- Αναβάθμιση της δημόσιας υγείας: Η πρόληψη παραμένει ανεπαρκώς χρηματοδοτημένη (μόλις 3% των συνολικών δαπανών υγείας). Απαιτείται ενίσχυση των δωρεάν προληπτικών εξετάσεων και του προγράμματος εξωνοσοκομειακής περίθαλψης «ΣΥΝΠΕ».
- Διορθωτικές αυξήσεις στις συντάξεις: Οι αυξήσεις της τάξης του 2,4% δεν επαρκούν, όταν ο πληθωρισμός «τρώει» κάθε αύξηση. Χρειάζονται διορθωτικές αυξήσεις που να αποκαθιστούν την πραγματική αγοραστική δύναμη.
- Διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων: Το επίδομα των 250 ευρώ πρέπει να επεκταθεί σε συνταξιούχους με ατομικό εισόδημα άνω των 14.000 ευρώ και οικογενειακό άνω των 26.000 ευρώ, καθώς και σε όσους είναι από 62 ετών και άνω.
Η εικόνα των Ελλήνων συνταξιούχων που μετρούν ψίχουλα για να καλύψουν τα απολύτως βασικά, ενώ παράλληλα στερούνται την πρόσβαση στην υγεία και την αξιοπρέπεια, δεν είναι απλώς ένα στατιστικό μέγεθος – είναι μια εθνική ντροπή και μια κοινωνική βόμβα που ωριμάζει. Η πολιτεία οφείλει να σταματήσει να αντιμετωπίζει τη συνταξιοδοτική κρίση με αποσπασματικά επιδόματα και ευχολόγια, και να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές που θα αποκαθιστούν την πραγματική αγοραστική δύναμη, θα θωρακίζουν την υγεία των ηλικιωμένων και θα τους επιστρέφουν τον σεβασμό που δικαιούνται για μια ζωή εργασίας. Αν δεν αλλάξει άμεσα η οικονομική και ιατρική φροντίδα, η γενιά που έχτισε τη μεταπολεμική Ελλάδα θα περάσει τα τελευταία της χρόνια σε καθεστώς επαιτείας – και αυτό δεν είναι ούτε δίκαιο, ούτε βιώσιμο, ούτε ανθρώπινο.
#Συντάξεις #Ακρίβεια #Συνταξιούχοι #Φτώχεια #Ελλάδα #Υγεία #ΚοινωνικήΠολιτική #ΑγοραστικήΔύναμη
