ΕΑΣ Συντάξεις: Το Κρυφό Σχέδιο για Μειώσεις στο Μισό το 2027

ΕΑΣ Συντάξεις: Το Κρυφό Σχέδιο για Μειώσεις έως 50% το 2027. Ριζική αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο για το 2027, με 10 σενάρια που προβλέπουν μειώσεις κρατήσεων έως 50% στις κύριες και πιθανή κατάργηση στις επικουρικές συντάξεις. Αναλυτικοί πίνακες, παραδείγματα και νομική ανάλυση. Πηγή: Ελεύθερος Τύπος

ΕΑΣ Συντάξεις 2027: Μειώσεις έως 50% – Τα 10 Σενάρια και οι Κερδισμένοι

Ένα πολυσέλιδο σχέδιο με 10 εναλλακτικά σενάρια για τη ριζική αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων βρίσκεται στο συρτάρι του οικονομικού επιτελείου, ως «μέτρο-εφεδρεία» για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων μέσα στο 2027. Η κρίσιμη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, που αναβλήθηκε εκ νέου για τις 4 Νοεμβρίου, θα καθορίσει τον τρόπο υπολογισμού της κράτησης. Δείτε ποιοι ωφελούνται, τα νέα κλιμάκια και τα ποσά-κλειδιά.

Η Αρχιτεκτονική της Αλλαγής: 10 Σενάρια, Ένας Στόχος

Το σχέδιο για τη μείωση της ΕΑΣ, που αποκαλύπτει ο Ελεύθερος Τύπος, περιλαμβάνει 10 εναλλακτικά σενάρια και παραλλαγές με διαφορετικές παραμέτρους και εκτιμήσεις για τις κλίμακες και τα ποσοστά κρατήσεων. Το γεγονός ότι υπάρχει έτοιμο σχέδιο σημαίνει ότι η κυβέρνηση το έχει κρατήσει ως «μέτρο-εφεδρεία» για να στηρίξει τους συνταξιούχους, με τις αλλαγές να εξετάζεται να γίνουν μέσα στο 2027.

Τα Τέσσερα Βασικά Σενάρια

Σενάριο 1: Οριζόντια Μείωση 50% ή 30%

Μείωση της ΕΑΣ με τις ισχύουσες 8 κλίμακες κατά 50% σε δύο δόσεις (2027 και 2028) ή εναλλακτικά μείωση των κρατήσεων σε μία δόση κατά 30%. Με την εκδοχή μείωσης κατά 50%, τα ποσοστά κρατήσεων από 3% έως 14% που είναι σήμερα θα μειωθούν σε 2,25% έως 10,5% το 2027 και σε 1,5% έως 7% από το 2028. Με τη μείωση κατά 30%, οι κρατήσεις θα κυμαίνονται από 2,1% έως 9,8%.

Σενάριο 2: Αναδιάρθρωση των Κλιμακίων σε 6

Μείωση των 8 κλιμακίων σε 6 με διεύρυνση των ενδιάμεσων ποσών. Καταργούνται οι ανώτατες κλίμακες εισφορών 10%, 12%, 13% και 14% και τα νέα ποσοστά είναι 5%, 6%, 7%, 8% και 9%. Προβλέπεται αύξηση του ποσού αλλαγής ανά κλίμακα σε 400 ευρώ από 315 ευρώ που είναι τώρα. Οι κερδισμένοι είναι οι συνταξιούχοι που σήμερα έχουν κρατήσεις από 6% έως 14%, καθώς με την πρόταση η κράτηση θα είναι 5% έως 9%.

Σενάριο 3: Επιβολή στο Υπερβάλλον Ποσό

Αντικατάσταση των σημερινών κλιμακίων με 4 κλίμακες και επιβολή της κράτησης στο υπερβάλλον ποσό σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ και όχι σε όλη τη σύνταξη όπως γίνεται τώρα. Για παράδειγμα, συνταξιούχος των 2.000 ευρώ σήμερα έχει κράτηση 6% σε όλο το ποσό με εισφορά 120 ευρώ τον μήνα. Με το νέο σενάριο, η ΕΑΣ θα επιβάλλεται στο τμήμα σύνταξης από τα 1.468 έως τα 2.000 ευρώ, δηλαδή σε τμήμα 532 ευρώ με ποσοστό 12% ή 15%, που σημαίνει κράτηση μεταξύ 63,84 και 79,8 ευρώ τον μήνα.

Σενάριο 4: Κατάργηση από τις Επικουρικές

Μείωση στις κρατήσεις ΕΑΣ τόσο σε κύριες όσο και σε επικουρικές συντάξεις, ή ακόμη και κατάργησή της από τις επικουρικές. Στις επικουρικές η ΕΑΣ επιβάλλεται σε ποσά πάνω από τα 300 ευρώ τα οποία λαμβάνουν περίπου 375.000 συνταξιούχοι. Τυχόν κατάργηση θα ωφελήσει τους συνταξιούχους με έμμεση αύξηση περίπου κατά 25 ευρώ τον μήνα.

Νομική Ανάλυση: Το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Συνταγματικότητα

Η δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την αποκατάσταση των αδικιών στον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ ήταν να πραγματοποιηθεί στις 7 Οκτωβρίου και πήρε νέα αναβολή για τις 4 Νοεμβρίου. Το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει να υπολογίζεται η εισφορά στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ και όχι σε όλο το ποσό όπως γίνεται τώρα.

Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει κρίνει αντισυνταγματική την παρακράτηση της ΕΑΣ από τις συντάξεις του Δημοσίου για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους, με τις αποφάσεις 244/2017 και 32/2018 να αποτελούν ορόσημα. Η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κινείται υπέρ της αλλαγής του καθεστώτος υπολογισμού, ώστε η εισφορά να υπολογίζεται αποκλειστικά στο τμήμα πάνω από το θεσμοθετημένο όριο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την τελευταία δεκαπενταετία έχουν αφαιρεθεί άνω των 15 δισ. ευρώ από περίπου 400.000 συνταξιούχους μέσω της ΕΑΣ, ενώ μόνο για το έτος 2026 το συνολικό ποσό που αναμένεται να παρακρατηθεί ανέρχεται σε περίπου 888 εκατομμύρια ευρώ.

Πίνακας: Τα Νέα Κλιμάκια και τα Οφέλη

Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει συγκριτικά την ισχύουσα κλίμακα ΕΑΣ με το νέο σενάριο αναδιάρθρωσης, καθώς και τη διαφορά στα ποσά κράτησης για αντιπροσωπευτικά ποσά κύριας σύνταξης:

Πηγή: Ελεύθερος Τύπος, επεξεργασία στοιχείων

Ποιοι Αδικούνται Σήμερα

Οι συνταξιούχοι που αδικούνται περισσότερο από τον σημερινό υπολογισμό της ΕΑΣ ανήκουν σε δύο κατηγορίες:

1. Όσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 έως 2.080 ευρώ, καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6% από 3% που είναι για συντάξεις από 1.468 έως 1.783 ευρώ.
2. Όσοι λαμβάνουν υψηλές συντάξεις άνω των 2.200 ευρώ μικτά ή όσοι έχουν άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνά τα 3.500 ευρώ. Σε αυτές τις συντάξεις, που τις λαμβάνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι, οι κρατήσεις ξεκινούν από 220 ευρώ τον μήνα και φτάνουν να ισοδυναμούν με μία κατώτατη σύνταξη των 500 και 600 ευρώ.

Γιατί Έμεινε στο Συρτάρι της ΔΕΘ

Η μείωση των κρατήσεων στην ΕΑΣ ήταν ανάμεσα στα μέτρα που είχε επεξεργαστεί το οικονομικό επιτελείο για να ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό στο πακέτο στήριξης των εισοδημάτων της ΔΕΘ, αλλά την τελευταία στιγμή αποσύρθηκε. Ο λόγος ήταν για να μπει στη θέση της μεγαλύτερη αύξηση στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων, η οποία από 300 ευρώ διαμορφώθηκε τελικά στα 400 ευρώ και αποτελεί τη 13η εθνική σύνταξη.

Το επίδομα διευρύνθηκε μάλιστα, καθώς καταργούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενώ μένουν τα ηλικιακά, που σημαίνει ότι θα το παίρνουν πλέον όλοι οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών και οι δικαιούχοι με σύνταξη χηρείας άνω των 60 ετών. Η αύξηση και η διεύρυνση του επιδόματος είχε ως αποτέλεσμα να απαιτηθούν περίπου 300 εκατ. ευρώ επιπλέον από όσα είχαν προϋπολογιστεί. Πρακτικά, η μείωση της ΕΑΣ έμεινε στην άκρη για να αυξηθεί και να δοθεί σε 2,2 εκατ. συνταξιούχους το επίδομα των 400 ευρώ.

Η Τιμαριθμοποίηση των Κλιμακίων

Από την 1η Ιανουαρίου 2025 έχει τεθεί σε ισχύ η τιμαριθμοποίηση της κλίμακας της ΕΑΣ, δηλαδή η αύξηση των κατώτατων ορίων της κατά το ποσοστό της ετήσιας αύξησης των κύριων συντάξεων. Με την αύξηση τουλάχιστον 2,6% την οποία θα λάβουν όλες οι κύριες συντάξεις τον Ιανουάριο του 2027, το κατώτατο όριο κύριας σύνταξης στο οποίο επιβάλλεται ΕΑΣ θα αυξηθεί κατά το ίδιο ποσοστό και θα κυμανθεί μεταξύ 1.506 και 1.828 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως οι κύριες συντάξεις μεταξύ 1.468 και 1.506 ευρώ, στις οποίες επιβάλλεται σήμερα εισφορά 3%, θα απαλλαγούν οριστικά από τις αρχές του χρόνου.

Η Σημασία της Απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στο τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027 και θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό το εάν και με ποιον τρόπο μπορεί να αλλάξει το σύστημα υπολογισμού της ΕΑΣ για τους συνταξιούχους. Εάν η Ολομέλεια δικαιώσει τον συνταξιούχο που έχει καταθέσει την αγωγή, ανοίγει ο δρόμος για επιστροφές ποσών που μπορεί να φτάνουν έως και 9.614 ευρώ ανά δικαιούχο.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, φαίνεται να έχει προετοιμάσει το έδαφος για νομοθετική παρέμβαση, ανεξάρτητα από την ετυμηγορία του δικαστηρίου, διασφαλίζοντας ότι το «μέτρο-εφεδρεία» θα είναι έτοιμο προς εφαρμογή εντός του 2027.