Απόστρατοι και Εν Ενεργεία: Σχέσεις υπό Δοκιμασία

Απόστρατοι και Εν Ενεργεία: Σχέσεις υπό Δοκιμασία. Άρθρο του Γενικού Γραμματέα της Ένωσης Συνταξιούχων Αττικής Χάρη Ψωμιάδη. Η σχέση ανάμεσα στους απόστρατους και τους εν ενεργεία αστυνομικούς της Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ.ΑΣ.) αποτελεί ένα διαχρονικό ζήτημα, το οποίο τα τελευταία χρόνια μοιάζει να δοκιμάζεται όλο και περισσότερο.

Πρόκειται για μια σύνθετη δυναμική, που διαμορφώνεται από τη γενεακή ταυτότητα των στελεχών, τις εκάστοτε υπηρεσιακές συνθήκες και την εξέλιξη της ίδιας της αστυνομικής κουλτούρας. Όπως συμβαίνει σε όλους τους οργανισμούς με μακρά ιστορία και έντονη ιεραρχική δομή, έτσι και στην ΕΛ.ΑΣ., η γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των «παλαιών» και των «νέων» μοιάζει συχνά να τρίζει.

Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος

Από τη μια πλευρά, οι απόστρατοι αστυνομικοί φέρουν μια τεράστια επαγγελματική εμπειρία και βαθιά γνώση του Σώματος, την οποία πολλοί εξ αυτών θεωρούν ότι δεν αξιοποιείται επαρκώς από τη νεότερη γενιά και την ηγεσία. Από την άλλη, οι εν ενεργεία αστυνομικοί, αν και σέβονται την προσφορά των προκατόχων τους, αισθάνονται ότι οι σημερινές συνθήκες αστυνόμευσης είναι ριζικά διαφορετικές, πιο απαιτητικές και απαιτούν μια πιο σύγχρονη και ευέλικτη προσέγγιση.

Σε γενικές γραμμές, το αίσθημα της συναδελφικότητας παραμένει ισχυρό, τροφοδοτούμενο από τις κοινές επαγγελματικές δυσκολίες και τους κινδύνους που μοιράστηκαν. Ωστόσο, οι διαφωνίες αναδύονται έντονα κυρίως στους συνδικαλιστικούς κλάδους και τις ενώσεις, τόσο των αποστράτων όσο και των εν ενεργεία, με αντικείμενο υπηρεσιακές αλλαγές, κρίσεις, οικονομικά ζητήματα και τον γενικότερο προσανατολισμό του Σώματος.

Η γενεακή σύγκρουση

Όπως περιγράφεται, μια σύγκρουση που διαφαίνεται είναι σε μεγάλο βαθμό γενεακή. Οι παλαιότεροι δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην παράδοση, την πειθαρχία και την ιεραρχία, ενώ οι νεότεροι εστιάζουν στην πρακτικότητα, την τεχνολογία, τα δικαιώματα και μια διαφορετική εργασιακή κουλτούρα.

Χαρακτηριστικό είναι το παράπονο πολλών αποστράτων ότι οι νέοι αστυνομικοί, οι οποίοι έχουν διαφορετικές αντιλήψεις, δεν δείχνουν τον πρέποντα σεβασμό, αγνοούν την Ιστορία και τις παραδόσεις του Σώματος και αντιμετωπίζουν τις διαταγές της φυσικής ηγεσίας τυπικά και όχι ουσιαστικά. Οι νεότεροι, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι οι υπηρεσιακές και κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει άρδην και ότι η Αστυνομία χρειάζεται μια σύγχρονη αντίληψη διοίκησης, προσαρμοσμένη στις σημερινές πιέσεις και προκλήσεις.

Θεσμικές προσπάθειες γεφύρωσης

Το ίδιο το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας, αναγνωρίζοντας τη σημασία της διατήρησης ισχυρών δεσμών με τους αποστράτους, έχει θεσμοθετήσει συγκεκριμένες δομές και δράσεις. Το Τμήμα Εξυπηρέτησης Αποστράτων, που υπάγεται στη Διεύθυνση Επικοινωνίας, έχει ως βασικό σκοπό την απρόσκοπτη επικοινωνία των αποστράτων με την ηγεσία, καθώς και τη μέριμνα για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ αποστράτων και εν ενεργεία.

Κορυφαία στιγμή αυτής της προσπάθειας αποτελεί ο εορτασμός της «Ημέρας τιμής των Αποστράτων της Ελληνικής Αστυνομίας», κάθε χρόνο την Κυριακή των Αγίων Πάντων. Στην κεντρική εκδήλωση του 2024, ο Αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. υπογράμμισε τον ρόλο των αποστράτων ως «τον δίαυλο επικοινωνίας του χθες με το σήμερα», τονίζοντας ότι η γνώση, η εμπειρία και η αρωγή τους αποτελούν «σπουδαία παρακαταθήκη για τους εν ενεργεία Αστυνομικούς».

Παράλληλα, οι ίδιοι οι απόστρατοι είναι οργανωμένοι σε ισχυρούς φορείς, όπως η Πανελλήνια Ομοσπονδία Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας (Π.Ο.Α.Σ.Α.), η οποία συσπειρώνει δεκάδες πρωτοβάθμιες ενώσεις και συνδέσμους σε όλη τη χώρα. Μέσω αυτών των φορέων, οι απόστρατοι επιδιώκουν μεγαλύτερη επαφή με την ενεργό υπηρεσία και θεσμική αναγνώριση.

Οι ακραίες συμπεριφορές και η αντιμετώπισή τους

Οι ακραίες συμπεριφορές και οι εντάσεις εμφανίζονται όταν συσσωρεύεται αίσθημα απαξίωσης, έλλειψη επικοινωνίας και αμοιβαία καχυποψία. Για να αποφευχθούν, κρίνονται απαραίτητες πρακτικές που ενισχύουν τον σεβασμό και τη θεσμική επικοινωνία:

• Συστηματική επαφή μέσα από κοινές δράσεις και εκδηλώσεις.
• Παρουσίαση της Ιστορίας και των παραδόσεων του Σώματος με αξιόπιστο τρόπο στα φυτώρια των σχολών.
• Καθοδήγηση (mentoring) από παλαιότερους προς νεότερους, αξιοποιώντας την εμπειρία των πρώτων.
• Ξεκάθαρη στάση της φυσικής ηγεσίας για τον επαγγελματικό σεβασμό προς όλες τις γενιές. Όπως τονίζεται, δεν αρκούν μόνο οι γραπτές διαταγές, αλλά απαιτείται έμπρακτη στάση.
• Αποφυγή δημόσιων απαξιωτικών σχολίων, είτε από απόστρατους, είτε από εν ενεργεία.
• Αναγνώριση ότι οι σημερινές συνθήκες αστυνόμευσης είναι πράγματι διαφορετικές.
• Ενίσχυση της υπηρεσιακής παιδείας γύρω από τη δεοντολογία, τη συμπεριφορά και τη θεσμική συνέχεια.
• Δημιουργία χώρων διαλόγου μέσω των ενώσεων και των συνδικαλιστικών φορέων, πριν οι διαφορές οδηγήσουν σε προσωπικές συγκρούσεις.
• Καλλιέργεια κουλτούρας, όπου ο σεβασμός δεν βασίζεται μόνο στην ιεραρχική δομή, αλλά στην ίδια τη συμπεριφορά και την προσφορά στο Σώμα.

Η σχέση των αποστράτων με τους εν ενεργεία στην Ελληνική Αστυνομία είναι μια σχέση μεγάλης σημασίας, που καθορίζει την ενότητα, το ηθικό και τη συνοχή του Σώματος.

Η πρόκληση είναι να βρεθεί η χρυσή τομή: να τιμηθεί η Ιστορία και η πείρα των παλαιότερων, χωρίς να αγνοηθούν οι ανάγκες και η προοπτική των νέων. Όσο υπάρχει ανοιχτός διάλογος, αμοιβαία αναγνώριση της προσφοράς και κατανόηση των νέων πραγματικοτήτων, οι εντάσεις μειώνονται και η μεγάλη αστυνομική οικογένεια μπορεί να βαδίσει ενωμένη προς το μέλλον.

Το Τμήμα Εξυπηρέτησης Αποστράτων, οι θεσμικοί εορτασμοί και οι φορείς όπως η Π.Ο.Α.Σ.Α. αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για την επίτευξη αυτού του στόχου.

#ΕΛΑΣ #Αστυνομία #Απόστρατοι #ΕνΕνεργεία #Συναδελφικότητα #ΑστυνομικήΙστορία #ΗμέραΤιμήςΑποστράτων #Διοίκηση #ΕργασιακήΚουλτούρα #ΑστυνομικήΕκπαίδευση