Αποχώρηση για σύνταξη μέσα στη χρονιά – Πότε η αναμονή λίγων μηνών αποφέρει μεγαλύτερο ποσό

Αποχώρηση για σύνταξη μέσα στη χρονιά – Πότε η αναμονή λίγων μηνών αποφέρει μεγαλύτερο ποσό.

Πότε συμφέρει η αποχώρηση για σύνταξη μέσα στη χρονιά – Οι τρεις κατηγορίες που κερδίζουν από την αναμονή. Η απόφαση για την έξοδο στη σύνταξη δεν είναι απλώς θέμα θεμελίωσης δικαιώματος, αλλά και χρονισμού. Πολλοί ασφαλισμένοι που έχουν ήδη τα έτη ή την ηλικία που απαιτείται, βρίσκονται μπροστά σε ένα δίλημμα: να υποβάλουν αίτηση τον Ιανουάριο ή να περιμένουν λίγους μήνες, ίσως ως το τέλος του έτους;

Η απάντηση εξαρτάται από τρεις κρίσιμες παραμέτρους: τα συνολικά έτη ασφάλισης, το κατά πόσο επιπλέον μήνες «σπάνε» ένα υψηλότερο σκαλοπάτι στο ποσοστό αναπλήρωσης και αν οι τελευταίες αποδοχές βελτιώνουν τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών.

Γιατί η αναμονή λίγων μηνών μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερη σύνταξη

Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλοί, η άμεση αποχώρηση τον Ιανουάριο δεν είναι πάντα η βέλτιστη λύση. Ο νόμος Βρούτση (ν. 4670/2020) ευνόησε τα υψηλότερα έτη ασφάλισης, αυξάνοντας τις αποδόσεις για όσους ξεπερνούν τα 30 έτη. Έτσι, η συμπλήρωση ενός πλήρους έτους ασφάλισης –ακόμα και μερικούς μήνες αργότερα– μπορεί να ανεβάσει το ποσοστό αναπλήρωσης και κατ’ επέκταση το τελικό ποσό της σύνταξης.

Η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται όταν ο ασφαλισμένος βρίσκεται πολύ κοντά σε ένα από τα «κρίσιμα όρια»: 35, 37, 39 ή 40 έτη. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει ήδη 39 έτη στις αρχές του έτους, συνήθως συμφέρει να περιμένει μέχρι να κλείσει την 40ετία. Η διαφορά στο ποσοστό αναπλήρωσης μεταξύ 39 και 40 ετών είναι αισθητή, ενώ η αναμονή λίγων μηνών αποσβέννυται γρήγορα από το υψηλότερο μηνιαίο ποσό εφ’ όρου ζωής.

Το ίδιο ισχύει και για όσους κινούνται κοντά στα 35 ή 37 έτη. Αν η εργασία συνεχίζεται με ικανοποιητικές αποδοχές, το «κλείδωμα» του επόμενου έτους ασφάλισης αποφέρει διπλό όφελος: υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης και, ενδεχομένως, βελτιωμένο μέσο όρο αποδοχών.

Πότε η αναμονή είναι άσκοπη

Δεν συμφέρει όμως πάντα η καθυστέρηση. Αν ο ασφαλισμένος δεν βρίσκεται κοντά σε κανένα νέο «σκαλοπάτι» ετών, τότε οι επιπλέον μήνες εργασίας προσθέτουν ελάχιστο ή μηδενικό όφελος στο ανταποδοτικό μέρος. Στην περίπτωση αυτή, η παραμονή απλώς μεταθέτει χρονικά την έναρξη λήψης της σύνταξης χωρίς ουσιαστικό αντάλλαγμα.

Επίσης, προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν μεταβατικά καθεστώτα ή ευνοϊκές ρυθμίσεις που ενδέχεται να εκπνεύσουν. Αν το δικαίωμα θεμελιώνεται οριακά με συγκεκριμένες προϋποθέσεις (π.χ. βαρέα, αναπηρικά όρια), η αναμονή μπορεί να αποδειχθεί παγίδα. Για περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, ο e-ΕΦΚΑ εφαρμόζει ειδική σειρά κανόνων, οπότε η απόφαση για τον χρόνο εξόδου απαιτεί εξατομικευμένη ανάλυση.

Ο ρόλος των συντάξιμων αποδοχών – μικρή αλλά υπαρκτή επίδραση

Ένας ακόμα παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι οι αποδοχές των τελευταίων μηνών. Εφόσον ο υπολογισμός της ανταποδοτικής σύνταξης γίνεται με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών σε ολόκληρο τον ασφαλιστικό βίο, κάθε επιπλέον μήνας εργασίας επηρεάζει –έστω και οριακά– αυτόν τον μέσο όρο.

Έτσι, αν κάποιος έχει σταθερά ή βελτιωμένα εισοδήματα τους τελευταίους μήνες, η παραμονή στην εργασία ανεβάζει ελαφρώς τον μέσο όρο, προσθέτοντας ένα μικρό επιπλέον ποσό στη σύνταξη. Αντίθετα, αν οι τελευταίοι μήνες είναι χαμηλότερα αμειβόμενοι (π.χ. μερική απασχόληση, διαλείμματα, μειωμένος τζίρος για ελεύθερους επαγγελματίες), τότε το όφελος είναι αμελητέο ή και ανύπαρκτο.

Τρεις κατηγορίες που ωφελούνται από την αναμονή

Συνοψίζοντας, όσους πραγματικά συμφέρει να περιμένουν μέχρι τα μέσα ή το τέλος της χρονιάς μπορούμε να τους χωρίσουμε σε τρεις ομάδες:

1. Όσοι συμπληρώνουν νέο πλήρες έτος ασφάλισης σε λίγους μήνες – ειδικά αν αυτό το έτος αντιστοιχεί σε υψηλότερο «σκαλοπάτι» του ποσοστού αναπλήρωσης (π.χ. 35→36, 37→38, 39→40).
2. Όσοι έχουν καλές τρέχουσες αποδοχές και η παραμονή βελτιώνει τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών τους.
3. Όσοι μπορούν να αξιοποιήσουν πρόσθετο πραγματικό ή αναγνωρισμένο χρόνο ασφάλισης (πλασματικά έτη, στρατιωτική θητεία, κενά διαστήματα) εφόσον αυτός ενσωματωθεί νόμιμα στον υπολογισμό.

Αντίθετα, όσοι έχουν ήδη «κλειδώσει» το επιθυμητό όριο ετών και οι επόμενοι μήνες δεν προσφέρουν ούτε ποσοστιαία αύξηση ούτε βελτίωση του μέσου όρου, καλό είναι να μην καθυστερούν άσκοπα την αίτησή τους. Η σύνταξη αρχίζει να καταβάλλεται από την υποβολή της αίτησης, και κάθε μήνας αναμονής χωρίς αντάλλαγμα είναι χαμένο εισόδημα.

Η τελική συμβουλή

Δεν υπάρχει μία απάντηση που ταιριάζει σε όλους. Ο βέλτιστος μήνας αποχώρησης αναδεικνύεται μόνο μετά από ατομικό υπολογισμό, που λαμβάνει υπόψη τα ακριβή έτη ασφάλισης, τη διαχρονική πορεία των αποδοχών και τυχόν ειδικές ρυθμίσεις. Σε κάθε περίπτωση, η γνώση των «σκαλοπατιών» του νόμου Βρούτση και της επίδρασης των τελευταίων μηνών εργασίας αποτελεί το κλειδί για μια συμφέρουσα απόφαση.