Ακρίβεια και χρέη πνίγουν τα νοικοκυριά

Ακρίβεια και χρέη πνίγουν τα νοικοκυριά – Στο 5,1% ο πληθωρισμός. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτοξεύθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο 2026, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 3,5 ετών, την ώρα που τα νοικοκυριά βυθίζονται σε νέα χρέη 9,86 δισ. ευρώ.

Η «τέλεια καταιγίδα» για τα ελληνικά νοικοκυριά

Η νέα άνοδος του πληθωρισμού και η ταυτόχρονη επιδείνωση του διαθέσιμου εισοδήματος δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή κρίση συνεχίζει να επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό, η αγοραστική δύναμη των πολιτών συρρικνώνεται με αμείωτο ρυθμό.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα σκαρφάλωσε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο του 2026, από 3,7% τον Αύγουστο, ξεπερνώντας κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώθηκε στο 3,8%. Τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν την επιτάχυνση, με τον Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή να καταγράφει αύξηση 5,0% σε ετήσια βάση έναντι 3,8% τον Αύγουστο.

Τι δείχνουν τα δεδομένα: Οι πραγματικοί αριθμοί

Πληθωρισμός ανά κατηγορία – Σεπτέμβριος 2026

Πηγή: Eurostat, ΕΛΣΤΑΤ – Επεξεργασία: Apostratos.gr

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες στην Ελλάδα έφτασε το 6,3% τον Σεπτέμβριο, σχεδόν διπλάσιος από τον αντίστοιχο δείκτη της Ευρωζώνης (3,2%), γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται μόνο στον ενεργειακό τομέα.

Ιστορική σύγκριση: Πληθωρισμός σε βασικά ορόσημα

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Eurostat, Eurobank Research – Επεξεργασία: Apostratos.gr

Τον Αύγουστο του 2026, ο πληθωρισμός βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 3,8%, έναντι 3,4% τον Ιούλιο, με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις να καταγράφονται στο φυσικό αέριο (+13,5% σε μηνιαία βάση), το πετρέλαιο κίνησης (+6,4%) και τα καύσιμα αυτοκινήτου. Τον Οκτώβριο του 2025, ο πληθωρισμός είχε υποχωρήσει στο 1,6% – το χαμηλότερο επίπεδο της περιόδου – για τρίτο συνεχή μήνα αποκλιμάκωσης, σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank Research. Η σύγκριση των δύο αυτών περιόδων αποκαλύπτει μια δραματική αντιστροφή της τάσης: από το ιστορικά χαμηλό 1,6% του Οκτωβρίου 2025, ο πληθωρισμός εκτοξεύθηκε στο 5,1% μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο.

Το διαθέσιμο εισόδημα υπό πίεση

Η εικόνα του πληθωρισμού αποκτά ακόμη πιο ανησυχητική διάσταση όταν συνδυαστεί με τα στοιχεία για το εισόδημα των νοικοκυριών. Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα εμφανίζεται μειωμένο κατά 2,5%, ενώ η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1,2%, πιέζοντας ακόμη περισσότερο την αποταμίευση.

Ο ΟΟΣΑ κατέγραψε ότι το πραγματικό κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών υποχώρησε κατά 3,6% το πρώτο τρίμηνο του 2026 – τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ όλων των χωρών-μελών του Οργανισμού. Ενδεικτικό της μακροχρόνιας επιδείνωσης είναι το γεγονός ότι, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ κινείται περίπου 30% υψηλότερα από το 2007, η Ελλάδα έκλεισε το 2025 σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από την προ κρίσης περίοδο.

Η «βόμβα» των ληξιπρόθεσμων οφειλών

Η οικονομική δυσκολία των νοικοκυριών αποτυπώνεται ανάγλυφα στη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ που επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, μέσα σε έναν χρόνο δημιουργήθηκαν νέα φορολογικά χρέη ύψους 9,86 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο στα 109,77 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουλίου 2026.

Από το ποσό αυτό, 30,5 δισ. ευρώ χαρακτηρίστηκαν ανεπίδεκτα είσπραξης, με αποτέλεσμα το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο να διαμορφώνεται στα 79,27 δισ. ευρώ. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι μόλις 5,31 δισ. ευρώ – ποσοστό 6,7% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους – βρίσκεται σήμερα σε ρύθμιση. Επιπλέον, 9 στους 10 οφειλέτες χρωστούν έως 10.000 ευρώ, ενώ μόλις 10.452 μεγαλοοφειλέτες συγκεντρώνουν σχεδόν τα τρία τέταρτα του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.

Παράλληλα, το ασφαλιστικό χρέος αυξήθηκε κατά 2,13 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 52,42 δισ. ευρώ, επιβαρύνοντας περαιτέρω το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Πολιτική αντιπαράθεση και κυβερνητικές ρυθμίσεις

Η κυβέρνηση ενεργοποιεί στα τέλη Οκτωβρίου τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2024, με στόχο την επαναφορά νοικοκυριών και επιχειρήσεων σε τροχιά πληρωμών. Ωστόσο, η αντιπολίτευση ασκεί έντονη κριτική, υποστηρίζοντας ότι οι ρυθμίσεις χρεών δεν αρκούν όσο παραμένουν υψηλές οι τιμές σε ενέργεια και βασικά αγαθά και όσο τα πραγματικά εισοδήματα των πολιτών συνεχίζουν να συμπιέζονται.

Γιατί η Ελλάδα πληρώνει ακριβότερα

Η απόκλιση του ελληνικού πληθωρισμού από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν είναι τυχαία. Τρεις παράγοντες εξηγούν τη διαφορά:

1. Ενεργειακή εξάρτηση: Οι τιμές ενέργειας στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 25,4% σε ετήσια βάση, έναντι 15,4% προηγουμένως, λόγω της έκθεσης της χώρας στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
2. Δομή κατανάλωσης: Η υψηλή βαρύτητα των υπηρεσιών στο ελληνικό καλάθι πληθωρισμού, με ετήσια αύξηση 6,3%, εντείνει τις πιέσεις.
3. Χαμηλή αγοραστική δύναμη: Η Ελλάδα παραμένει ουραγός στη σύγκλιση του διαθέσιμου εισοδήματος με την υπόλοιπη Ευρώπη, με αποτέλεσμα κάθε ανατίμηση να πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά.