Άγιος Αρτέμιος: Προστάτης της Ελληνικής Αστυνομίας – Ιστορία και Εορτή
Άγιος Αρτέμιος: Προστάτης της Ελληνικής Αστυνομίας – Ιστορία και Εορτή. Ο Άγιος Αρτέμιος, Μεγαλομάρτυς του 4ου αιώνα, είναι ο προστάτης της Ελληνικής Αστυνομίας. Μάθετε για τη ζωή του, το Π.Δ. 398/1987 και την Ημέρα της Αστυνομίας.
Η κληρονομιά ενός μάρτυρα
Στις 20 Οκτωβρίου κάθε έτους, η Ελληνική Αστυνομία τιμά με θρησκευτική κατάνυξη τη μνήμη του προστάτη της, του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Αρτεμίου. Η ημέρα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια θρησκευτική εορτή, αλλά έναν θεσμοθετημένο σταθμό στην ιστορία του Σώματος, καθώς από το 2002 έχει καθιερωθεί και ως «Ημέρα της Αστυνομίας». Η ζωή του Αγίου Αρτεμίου, που έζησε και μαρτύρησε περί τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ. (361–363), αποτελεί διαχρονικό σύμβολο αφοσίωσης στο καθήκον, ηθικής ακεραιότητας και θάρρους απέναντι στην παρανομία.
Ποιος ήταν ο Άγιος Αρτέμιος;
Ο Άγιος Αρτέμιος καταγόταν από την Αντιόχεια και γεννήθηκε περί το 310 μ.Χ. από αριστοκρατική οικογένεια, έτυχε μεγάλης μόρφωσης και ανατράφηκε με χριστιανική πίστη και ευσέβεια. Χάρη στα πλούσια φυσικά και πνευματικά του προσόντα, αναδείχθηκε σε σπουδαία προσωπικότητα, φτάνοντας η φήμη του μέχρι τα αυτοκρατορικά ανάκτορα.
Ο Μέγας Κωνσταντίνος εκτίμησε το ήθος και τις αρετές του και τον διόρισε Δούκα και Αυγουστάλιο της Αλεξάνδρειας, δηλαδή ανώτερο στρατιωτικό διοικητή της Αιγύπτου και πάσης Αφρικής. Στην επίσημη αυτή θέση, ο Αρτέμιος ασκούσε τα καθήκοντά του με σύνεση και δικαιοσύνη, και η εργασία του ήταν παράλληλη με εκείνη του σημερινού αστυνομικού: εργάστηκε με ζήλο και αφοσίωση για την ειρήνη και την ασφάλεια των πολιτών.
Το μαρτύριο: Αντίσταση στην παρανομία
Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Κωνσταντίνου (337 μ.Χ.), ο διάδοχός του Κωνστάντιος συνέχισε να εμπιστεύεται τον Αρτέμιο, ο οποίος υπήρξε προστάτης των Χριστιανών που διώκονταν από τους ειδωλολάτρες. Τα πράγματα άλλαξαν ριζικά με την άνοδο στον θρόνο του Ιουλιανού του Παραβάτη (361–363 μ.Χ.), ο οποίος είχε αποκηρύξει τη χριστιανική πίστη και επιχείρησε να επαναφέρει την ειδωλολατρία με διωγμούς εναντίον των Χριστιανών.
Ο Άγιος Αρτέμιος, πληροφορηθείς τα βάναυσα βασανιστήρια αδυνάμων Χριστιανών στην Αντιόχεια, άσκησε δριμεία κριτική στον αυτοκράτορα για την απάνθρωπη και άδικη συμπεριφορά του. Ο Ιουλιανός, εξέλαβε την κριτική ως βαθιά προσβολή και διέταξε να μαστιγώσουν τον Άγιο. Στην άκαμπτη στάση του, διέταξε να του συντρίψουν τα κόκαλα και εν συνεχεία να τον αποκεφαλίσουν. Έτσι, ο Άγιος Αρτέμιος επισφράγισε με το αίμα του την πίστη στο καθήκον και την αποστολή του, αποτελώντας σήμερα το πρότυπο για κάθε αστυνομικό.
Η θεσμοθέτηση: Από το Π.Δ. 398/1987 στην Ημέρα της Αστυνομίας
Μετά την ενοποίηση των δύο Σωμάτων και την ίδρυση της Ελληνικής Αστυνομίας, με εισήγηση της Θρησκευτικής Υπηρεσίας, εκδόθηκε το Προεδρικό Διάταγμα 398/1987 (ΦΕΚ 178/Α/5-10-1987), με το οποίο ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Αρτέμιος αναγνωρίστηκε ως προστάτης του Σώματος της Ελληνικής Αστυνομίας, και καθιερώθηκε η 20ή Οκτωβρίου ως ημέρα επίσημης εορτής του Σώματος.
Η Πολιτεία, τιμώντας την προσφορά του αστυνομικού στην κοινωνία, από το 2002 θεσμοθέτησε την 20η Οκτωβρίου ως «Ημέρα της Αστυνομίας». Πρόκειται για μια διπλή αναγνώριση: αφενός της πνευματικής κληρονομιάς του Αγίου Αρτεμίου, αφετέρου του διαχρονικού έργου της Ελληνικής Αστυνομίας στην προστασία του πολίτη.
Πίνακας: Ο Άγιος Αρτέμιος σε αριθμούς και δεδομένα
Στοιχείο | Πληροφορία |
Γέννηση | περ. 310 μ.Χ., Αντιόχεια |
Αξίωμα | Δούκας και Αυγουστάλιος Αιγύπτου |
Μαρτύριο | 362 ή 363 μ.Χ., Αντιόχεια |
Αίτιο μαρτυρίου | Άρνηση θυσίας στα είδωλα – αντίσταση στον Ιουλιανό τον Παραβάτη |
Εορτή | 20 Οκτωβρίου |
Προστάτης | Ελληνικής Αστυνομίας (Π.Δ. 398/1987), Ε.ΣΥΝ.Α.Α., Μυκόνου (πολιούχος) |
Ημέρα Αστυνομίας | 20 Οκτωβρίου (θεσμοθέτηση 2002) |
Θαυματουργική παράδοση | Προστάτης και ιατρός για παθήσεις κήλης |
Ιερός Ναός | Άγιος Αρτέμιος Παγκρατίου (Φιλολάου 165, Αθήνα) – ο μοναδικός ναός στην Ελλάδα αφιερωμένος στον Άγιο |
Ο εορτασμός: Λαμπρότητα και κατάνυξη
Ο προστάτης Άγιος εορτάζεται πανηγυρικά και με λαμπρότητα στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών (Μεσογείων 96) με την παρουσία της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, της φυσικής ηγεσίας του Σώματος, εκπροσώπων του πολιτικού κόσμου, αξιωματικών και ανδρών του Σώματος. Στις έδρες των Αστυνομικών Διευθύνσεων της χώρας τελείται επίσημη Δοξολογία. Την παραμονή τελείται πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός και λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας, ενώ την 20ή Οκτωβρίου τελούνται Όρθρος, Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και επίσημη Δοξολογία.
Στον ιστορικό Ιερό Ναό Αγίου Αρτεμίου στο Παγκράτι (Φιλολάου 165), τον μοναδικό ναό ανά την Ελλάδα αφιερωμένο στον Άγιο, η κατάνυξη κορυφώνεται με τη συμμετοχή πλήθους πιστών, αστυνομικών και εκπροσώπων της πολιτείας.
Στη Μύκονο, ο Άγιος Αρτέμιος αποτελεί τον πολιούχο του νησιού, και ο εορτασμός του περιλαμβάνει λιτανεία της Ιεράς Εικόνας με τη συμμετοχή πλήθους πιστών, μαθητών και τοπικών αρχών. Μάλιστα, η ημέρα εορτασμού του Αγίου έχει καθιερωθεί ως ημέρα αργίας για την Περιφερειακή Ενότητα Μυκόνου.
Η Ένωση Συνταξιούχων Αστυνομικών Αττικής και ο προστάτης της
Η Ένωση Συνταξιούχων Αστυνομικών Αττικής (Ε.ΣΥΝ.Α.Α.) έχει αναγνωρίσει ομόφωνα τον Άγιο Αρτέμιο ως επίσημο Πνευματικό Προστάτη της, με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης της 16ης Μαΐου 2025. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «ο Άγιος Αρτέμιος, με τη ζωή και το μαρτύριό του, ενσαρκώνει τις αρετές της ανδρείας, της πίστης στο καθήκον και της απόλυτης αγάπης για τον συνάνθρωπο. Είναι για εμάς, τους αστυνομικούς – εν ενεργεία και συνταξιούχους – το ανώτατο ηθικό υπόδειγμα και η πηγή της δύναμής μας στις δύσκολες στιγμές».
Γιατί ο Άγιος Αρτέμιος είναι επίκαιρος σήμερα
Η επιλογή του Αγίου Αρτεμίου ως προστάτη της Ελληνικής Αστυνομίας δεν είναι τυχαία ούτε συμπτωματική. Ο Άγιος υπηρέτησε ως ανώτατος διοικητής με καθήκοντα που παραπέμπουν ευθέως στον σύγχρονο αστυνομικό: τη διασφάλιση της ειρήνης, της ευνομίας και της ασφάλειας των πολιτών. Η στάση του απέναντι στην παρανομία του Ιουλιανού του Παραβάτη αποτελεί διαχρονικό παράδειγμα αντίστασης στην αυθαιρεσία και υπεράσπισης των αδυνάμων.
Στη σύγχρονη εποχή, η Ελληνική Αστυνομία, έχοντας φωτεινό παράδειγμα και συμπαραστάτη της τον προστάτη της Άγιο Αρτέμιο, μάχεται με αφοσίωση στο καθήκον για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη, την πρόληψη και την καταστολή της εγκληματικότητας, καθώς και για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως προκύπτει από τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ο συνολικός αριθμός αδικημάτων στην Ελλάδα ανήλθε σε 250.808 το 2024, έναντι 191.224 το 2020, καταδεικνύοντας την αυξανόμενη πρόκληση που αντιμετωπίζει το Σώμα. Στην Αττική συγκεντρώνεται το 47% των συνολικών αδικημάτων για το 2024, γεγονός που αναδεικνύει την κρισιμότητα της αποστολής της Ελληνικής Αστυνομίας.
Συχνές Ερωτήσεις FAQ:.
Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στις 20 Οκτωβρίου. Την ίδια ημέρα εορτάζεται και η «Ημέρα της Αστυνομίας».
Ήταν Μεγαλομάρτυς της Ορθόδοξης Εκκλησίας, έζησε τον 4ο αιώνα μ.Χ. και διετέλεσε Δούκας και Αυγουστάλιος της Αιγύπτου επί Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Αποκεφαλίστηκε το 362 ή 363 μ.Χ. στην Αντιόχεια από τον αυτοκράτορα Ιουλιανό τον Παραβάτη, επειδή αρνήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα και υπερασπίστηκε τους διωκόμενους Χριστιανούς.
Είναι επίσημος προστάτης της Ελληνικής Αστυνομίας (Π.Δ. 398/1987), της Ένωσης Συνταξιούχων Αστυνομικών Αττικής (Ε.ΣΥΝ.Α.Α.) και πολιούχος της Μυκόνου.
Είναι η 20ή Οκτωβρίου, η οποία από το 2002 έχει θεσμοθετηθεί από την Πολιτεία ως ημέρα αναγνώρισης της προσφοράς της Ελληνικής Αστυνομίας στην κοινωνία.
Στο Παγκράτι Αθηνών (οδός Φιλολάου 165). Είναι ο μοναδικός ναός ανά την Ελλάδα αφιερωμένος στον Άγιο Αρτέμιο.
Το παρόν άρθρο Συντάχθηκε από τη Συντακτική Ομάδα του apostratos.gr, βασίστηκε σε επίσημα κείμενα της Ελληνικής Αστυνομίας (astynomia.gr), στο Προεδρικό Διάταγμα 398/1987 (ΦΕΚ 178/Α/5-10-1987) όπως δημοσιεύεται στο e-nomothesia.gr, στο επίσημο περιοδικό της Ελληνικής Αστυνομίας, σε δημοσιεύματα της Ένωσης Συνταξιούχων Αστυνομικών Αττικής (Ε.ΣΥΝ.Α.Α.), στην Ελληνική Στατιστική Αρχή (statistics.gr) για τα στατιστικά δεδομένα εγκληματικότητας, καθώς και σε εκκλησιαστικές πηγές (ecclesiagreece.gr, imsyrou.gr, vimaorthodoxias.gr).
Hashtags: #ΆγιοςΑρτέμιος #ΕλληνικήΑστυνομία #ΗμέραΤηςΑστυνομίας #20Οκτωβρίου #Αστυνομία #Ορθοδοξία #Μεγαλομάρτυς #ΕΣΥΝΑΑ #Παγκράτι #Μύκονος #apostratos
