Νέα αναβολή στην πιλοτική δίκη για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων

Νέα αναβολή στην πιλοτική δίκη για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων – Κρίσιμη μάχη τον Ιανουάριο του 2027. Νέα ημερομηνία 13 Ιανουαρίου 2027 – Τι σημαίνει για 450.000 συνταξιούχους και εν αποστρατεία αστυνομικούς. Αναδρομικά, αγωγές, νομικό πλαίσιο.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο μεταθέτει εκ νέου την εκδίκαση της πρότυπης δίκης για την ΕΑΣ, ενώ δεκάδες ομαδικές αγωγές «κλειδώνουν» αναδρομικά διετίας. Τι σημαίνει αυτό για 450.000 συνταξιούχους και εν αποστρατεία αστυνομικούς.

Η αναβολή και το νέο χρονοδιάγραμμα

Σε νέα αναβολή οδηγήθηκε η συζήτηση ενώπιον της μείζονος διευρυμένης Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Η υπόθεση, η οποία επρόκειτο να συζητηθεί με τη διαδικασία της πρότυπης δίκης λόγω μείζονος σπουδαιότητας, αναβλήθηκε για τις 4 Νοεμβρίου 2026, ενώ σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες η εκδίκαση μετατίθεται πλέον για τις 13 Ιανουαρίου 2027.

Η αναβολή προκλήθηκε μετά από αίτημα του πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Νίκου Αγγελάρα, ο οποίος ζήτησε να παρασταθεί αυτοπροσώπως και να αναπτύξει τις θέσεις του ενώπιον της Ολομέλειας — αίτημα που απορρίφθηκε κατά πλειοψηφία. Ακολούθως, υπέβαλε νέο αίτημα αναβολής, το οποίο έγινε δεκτό.

Η Ένωση Συνταξιούχων Αστυνομικών Αττικής (Ε.ΣΥΝ.Α.Α.) δηλώνει παρούσα στη νέα δικαστική μάχη, υποστηρίζοντας το δίκαιο αίτημα για κατάργηση της μνημονιακής εισφοράς που εξακολουθεί να επιβαρύνει τις συντάξεις χιλιάδων συνταξιούχων και εν αποστρατεία αστυνομικών.

Το πραγματικό διακύβευμα: Δεν είναι η ΕΑΣ, αλλά ο τρόπος υπολογισμού της

Αντίθετα με τη διαδεδομένη αντίληψη, το κρίσιμο ζήτημα ενώπιον του δικαστηρίου δεν είναι η κατάργηση της ΕΑΣ καθαυτής, αλλά ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται.

Σήμερα, από 1ης Ιανουαρίου 2026, η κράτηση επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, χωρισμένη σε οκτώ κλιμάκια με συντελεστές από 3% έως 14%. Το επίμαχο σημείο είναι ότι όταν ο συνταξιούχος ξεπεράσει το κατώφλι, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το όριο.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ένας συνταξιούχος με σύνταξη 2.000 ευρώ υφίσταται κράτηση 6% στο σύνολο των αποδοχών του (120 ευρώ), και όχι στα 532 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο (περίπου 32 ευρώ). Η διαφορά είναι τεράστια και σωρευτικά ανέρχεται σε εκατοντάδες ευρώ ετησίως.

Πίνακας: Κλιμάκια και συντελεστές ΕΑΣ (2026)

Πηγή: Επεξεργασία δεδομένων e-ΕΦΚΑ και Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ο Γενικός Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει ταχθεί υπέρ της αλλαγής του συστήματος, ώστε η εισφορά να υπολογίζεται αποκλειστικά στο τμήμα πάνω από το θεσμοθετημένο όριο. Εφόσον η Ολομέλεια υιοθετήσει αυτή την προσέγγιση, η επιβάρυνση θα αποκλιμακωθεί αισθητά για περίπου 440.000 συνταξιούχους.

Το νομικό πλαίσιο: Από τον ν. 3863/2010 στη ΣτΕ 1911/2022

Η ΕΑΣ θεσπίστηκε με το άρθρο 38 του ν. 3863/2010 («Νέο Ασφαλιστικό Σύστημα και συναφείς διατάξεις»), με σκοπό τη χρηματοδότηση του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Εφαρμόζεται από τον Αύγουστο του 2010 ως μηνιαία παρακράτηση επί των συντάξεων.

Δεκαπέντε χρόνια μετά, η ΕΑΣ έχει μετατραπεί — κατά κοινή ομολογία — σε μηχανισμό δημοσιονομικής εξοικονόμησης παρά σε εργαλείο κοινωνικής αλληλεγγύης. Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την απόφαση 1911/2022, έκρινε αντισυνταγματικές διατάξεις που σχετίζονταν με περικοπές αποδοχών, ενισχύοντας το νομικό οπλοστάσιο όσων αμφισβητούν τη συνταγματικότητα της ΕΑΣ.

Παράλληλα, η πιλοτική απόφαση 244/2017 του Ελεγκτικού Συνεδρίου είχε κρίνει αντισυνταγματική την παρακράτηση της εισφοράς στις συντάξεις του Δημοσίου για την περίοδο Φεβρουαρίου 2017 – Δεκεμβρίου 2018, ανοίγοντας τον δρόμο για διεκδικήσεις αναδρομικών.

Αναδρομικά: Τι «κλειδώνουν» οι ομαδικές αγωγές

Στο πλαίσιο της διεκδίκησης που οργάνωσε η Ε.ΣΥΝ.Α.Α., έχουν κατατεθεί δεκάδες ομαδικές αγωγές για τα μέλη της, με στόχο να «κλειδώσουν» τα αναδρομικά σε βάθος διετίας, σε περίπτωση που το δικαστήριο αποφανθεί υπέρ της αντισυνταγματικότητας της ειδικής εισφοράς.

Τα ποσά που διεκδικούνται είναι σημαντικά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι επιστροφές κυμαίνονται από αρκετές εκατοντάδες ευρώ και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως 8.556 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι. Μέχρι σήμερα εκκρεμούν περίπου 9.000 αγωγές, προερχόμενες κυρίως από ομαδικές προσφυγές συνταξιούχων.

Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος για την επιστροφή των κρατήσεων της ΕΑΣ για την επίμαχη περίοδο των 23 μηνών ξεπερνά τα 420 εκατομμύρια ευρώ.

Γιατί αφορά άμεσα τους εν αποστρατεία αστυνομικούς και τα Σώματα Ασφαλείας

Οι απόστρατοι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας (ΕΛ.ΑΣ., Πυροσβεστική, Λιμενικό) αποτελούν ιδιαίτερα πληγείσα κατηγορία. Οι συντάξεις τους συχνά υπερβαίνουν το κατώφλι των 1.468 ευρώ, με αποτέλεσμα να υφίστανται κρατήσεις ΕΑΣ σε υψηλότερους συντελεστές. Τα αναδρομικά που διεκδικούν ανέρχονται έως 3.752 ευρώ για ανώτατους αξιωματικούς.

Η Ε.ΣΥΝ.Α.Α. τονίζει ότι «όλοι μαζί — κανένας μόνος του» παραμένει το μήνυμα της συλλογικής διεκδίκησης, καλώντας όλους τους συνταξιούχους να συμμετάσχουν στις ομαδικές αγωγές πριν από την εκδίκαση της υπόθεσης.

Η ευκαιρία του Προϋπολογισμού 2027

Ο προϋπολογισμός του 2027 αποτελεί, σύμφωνα με την Ε.ΣΥΝ.Α.Α., «πρώτης τάξεως ευκαιρία» για την Πολιτεία να ανταποκριθεί στο δίκαιο αίτημα των συνταξιούχων. Η κυβέρνηση έχει δεχθεί πιέσεις ακόμη και από βουλευτές της αντιπολίτευσης, οι οποίοι προτείνουν μείωση της ΕΑΣ κατά 20% στις κύριες συντάξεις ή αναμόρφωση της κλίμακας ώστε η κράτηση να επιβάλλεται μόνο στο υπερβάλλον ποσό.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, έχει επισημάνει σε εκθέσεις της την ανάγκη διαφάνειας και αναλογικότητας στα συστήματα εισφορών αλληλεγγύης, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει συγκεκριμένη θέση για την ελληνική ΕΑΣ.