Απόστρατοι ΕΛ.ΑΣ. σε Στρατιωτικές Λέσχες: Η Ε.Α.Α.Σ. και το «Παράθυρο» Δυσαρέσκειας

Απόστρατοι ΕΛ.ΑΣ. σε Στρατιωτικές Λέσχες: Η Ε.Α.Α.Σ. και το «Παράθυρο» Δυσαρέσκειας. Ανακοίνωση της Π.Ο.Α.Σ.Α. για το έγγραφο 158/28-09-2026 της Ε.Α.Α.Σ. σχετικά με την είσοδο αποστράτων της ΕΛ.ΑΣ. στις Στρατιωτικές Λέσχες. Ανάλυση του θεσμικού πλαισίου, της απόφασης του 2023 και των αντιδράσεων.

Με «έκπληξη και έντονη δυσαρέσκεια» υποδέχθηκε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας (Π.Ο.Α.Σ.Α.) το υπ’ αριθ. 158/28-09-2026 έγγραφο της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (Ε.Α.Α.Σ.). Το έγγραφο, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Π.Ο.Α.Σ.Α., ζητά από τα Παραρτήματα της Ε.Α.Α.Σ. να προβούν σε μια σειρά ενεργειών που αφορούν τα μέλη τους που προέρχονται από την Ελληνική Αστυνομία: να τα ταυτοποιήσουν, να τα ενημερώσουν για την αντικατάσταση των δελτίων ταυτότητάς τους και – το πιο σημαντικό – να επικοινωνήσουν με τους κατά τόπους Στρατιωτικούς Διοικητές.

Η τελευταία αυτή οδηγία είναι που προκάλεσε τη μεγαλύτερη αίσθηση. Όπως επισημαίνει η Π.Ο.Α.Σ.Α., «η επίκληση της αποφυγής “λαθών και ανούσιων προστριβών” δεν αναιρεί την εικόνα που δημιουργείται». Πότε μια ένωση αποστράτων κινητοποιεί τα παραρτήματά της για να απευθυνθούν στις στρατιωτικές αρχές σχετικά με την είσοδο συναδέλφων τους από την ΕΛ.ΑΣ. στις Λέσχες, η πρωτοβουλία αυτή – κατά την Ομοσπονδία – «προκαλεί εύλογη δυσφορία, δημιουργεί δυσάρεστες εντυπώσεις και απέχει από το πνεύμα συναδελφικής αλληλεγγύης».

Το χρονικό μιας απόφασης που δεν «κάθισε» καλά

Για να κατανοήσουμε την ένταση, χρειάζεται μια σύντομη αναδρομή. Τον Μάιο του 2023, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ε.Α.Α.Σ., με την υπ’ αριθ. 207/17/31-5-2023/01 απόφασή του, τροποποίησε τον Κανονισμό Μητρώου Μελών του. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, όλοι οι απόστρατοι συνάδελφοι που προέρχονται από την τέως Χωροφυλακή (υποχρεωτικά εγγεγραμμένα τακτικά μέλη) αλλά και από την ΕΛ.ΑΣ. (προαιρετικά εγγεγραμμένα τακτικά μέλη) δικαιούνται εισόδου στις Στρατιωτικές Λέσχες του Στρατού Ξηράς, χωρίς την καταβολή αντιτίμου . Η είσοδος γίνεται με την επίδειξη του Δελτίου Ταυτότητας Αποστράτου που εκδίδει η Ε.Α.Α.Σ., ενώ το δικαίωμα επεκτείνεται και στα μέλη της οικογένειάς τους, εφόσον διαθέτουν την ενιαία κάρτα εκμετάλλευσης (Ε.Κ.Ε.).

Η Ε.Α.Α.Σ. είχε τότε δεσμευτεί να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την απάλειψη της απαγορευτικής ένδειξης από τα δελτία ταυτότητας των συναδέλφων που προέρχονταν από την τέως Χωροφυλακή και την ΕΛ.ΑΣ., καλώντας όσους είχαν παλαιού τύπου ταυτότητες να ζητήσουν την αντικατάστασή τους. Η ρύθμιση αυτή ήρθε σε συνέχεια της ευρύτερης συζήτησης για τη διεύρυνση της πρόσβασης στις Στρατιωτικές Λέσχες, η οποία είχε τεθεί και στο πλαίσιο της τροποποίησης του άρθρου 19 του ν. 4361/2016.

Το θεσμικό πλαίσιο και η «αμοιβαιότητα»

Το ζήτημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό. Το άρθρο 21 του σχεδίου νόμου «Σε Μέριμνα υπέρ του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων» προέβλεπε την κατάργηση της υποχρέωσης καταβολής συνδρομής στις Στρατιωτικές Λέσχες του Στρατού Ξηράς και στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων από τους εν αποστρατεία στρατιωτικούς. Παράλληλα, είχε διατυπωθεί η άποψη – ακόμη και σε επίπεδο διαβούλευσης – ότι «πρόσβαση στις λέσχες και τα παραθεριστικά κέντρα θα πρέπει να έχουν και οι αστυνομικοί, αφού μάλιστα στις λέσχες τους γίνονται δεκτοί και στρατιωτικοί». Η αρχή της αμοιβαιότητας, δηλαδή, αποτελεί βασικό άξονα της επιχειρηματολογίας υπέρ της πρόσβασης των αποστράτων της ΕΛ.ΑΣ. στις στρατιωτικές λέσχες.

Επιπλέον, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο έχει διευρυνθεί και προς άλλες κατευθύνσεις. Για παράδειγμα, με απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας το 2023, παραχωρήθηκε πρόσβαση στις Λέσχες Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων και στα μέλη της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, με την καταβολή μηνιαίου αντιτίμου τριών ευρώ. Αυτό δείχνει ότι η διεύρυνση της πρόσβασης δεν είναι πρωτοφανής, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική «ανοίγματος» των στρατιωτικών λεσχών.

Γιατί η οδηγία προς τα Παραρτήματα προκαλεί «δυσάρεστες εντυπώσεις»

Το επίμαχο σημείο του εγγράφου 158/2026 δεν είναι τόσο η αντικατάσταση των ταυτοτήτων – αυτή είναι μια τεχνική διαδικασία που εντάσσεται στο πλαίσιο της απόφασης του 2023. Είναι η οδηγία προς τα Παραρτήματα να επικοινωνήσουν με τους Στρατιωτικούς Διοικητές. Γιατί, άραγε, μια ένωση αποστράτων αξιωματικών του Στρατού να απευθύνεται στις στρατιωτικές αρχές για την είσοδο συναδέλφων προερχομένων από την ΕΛ.ΑΣ.;

Η Π.Ο.Α.Σ.Α. ερμηνεύει την κίνηση αυτή ως κίνηση που υπονομεύει το πνεύμα συναδελφικής αλληλεγγύης και δημιουργεί την εντύπωση ότι τίθενται εμπόδια ή ότι αμφισβητείται το δικαίωμα εισόδου. «Το ζήτημα δεν εξαντλείται στην αλλαγή μιας ένδειξης πάνω σε μια ταυτότητα. Αφορά τις σχέσεις μεταξύ ανθρώπων που υπηρέτησαν επί δεκαετίες την ασφάλεια της χώρας», τονίζει χαρακτηριστικά η Ομοσπονδία. Η διατύπωση αυτή υπογραμμίζει ότι η υπόθεση δεν είναι γραφειοκρατική, αλλά έχει ηθική και συμβολική διάσταση.

Η θέση της Π.Ο.Α.Σ.Α. και το αίτημα για θεσμικό διάλογο

Η Π.Ο.Α.Σ.Α. δεν αρνείται την αναγκαιότητα συμμόρφωσης με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. «Η συμμόρφωση με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο είναι αυτονόητη», αναφέρει. Ωστόσο, ζητά να εξεταστεί θεσμικά αν το πλαίσιο αυτό ανταποκρίνεται στο πνεύμα συνεργασίας και αμοιβαιότητας μεταξύ Ενόπλων Δυνάμεων και Ελληνικής Αστυνομίας. Η Ομοσπονδία έχει ήδη θέσει το θέμα υπόψη της πολιτικής και φυσικής ηγεσίας της ΕΛ.ΑΣ., ζητώντας μια συνολική εξέταση του ζητήματος.

Το κεντρικό αίτημα της Π.Ο.Α.Σ.Α. είναι σαφές: να επανεξετάσει η Ε.Α.Α.Σ. ιδίως την οδηγία προς τα Παραρτήματά της για επικοινωνία με τους Στρατιωτικούς Διοικητές. «Το ζήτημα απαιτεί θεσμικό διάλογο και συνεννόηση, με σεβασμό προς όλους τους αποστράτους», καταλήγει η ανακοίνωση.

Πίνακας: Τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης