Νέο Σύστημα Επιλογής Προϊσταμένων στο Δημόσιο – Πώς αλλάζει η επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο

Νέο Σύστημα Επιλογής Προϊσταμένων στο Δημόσιο – Πώς αλλάζει η επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο. Ριζικές αλλαγές στην επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο. Γραπτές εξετάσεις ΑΣΕΠ, ψηφιοποίηση, κατάργηση συνεντεύξεων και αυτόματες κρίσεις ανά τριετία για 29.978 θέσεις ευθύνης.

Τον Αύγουστο του 2026, το Υπουργείο Εσωτερικών έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση ένα σχέδιο νόμου που φιλοδοξεί να ανατρέψει ριζικά τον τρόπο επιλογής των προϊσταμένων στη δημόσια διοίκηση. Η μεταρρύθμιση, η οποία αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης στις 28 Αυγούστου 2026, εισάγει για πρώτη φορά πανελλαδικές γραπτές ηλεκτρονικές εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ ως βασικό στάδιο επιλογής.

Η αλλαγή αφορά περίπου 29.978 θέσεις ευθύνης όλων των επιπέδων – από προϊστάμενους τμημάτων έως γενικούς διευθυντές – και εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της ταχύτητας στις διαδικασίες στελέχωσης του Δημοσίου.

Το πρόβλημα του υφιστάμενου συστήματος

Το ισχύον σύστημα επιλογής προϊσταμένων παρουσιάζει σοβαρές παθογένειες που η νέα μεταρρύθμιση έρχεται να θεραπεύσει. Η υπερβολική έμφαση στα τυπικά προσόντα και στην προϋπηρεσία – η λεγόμενη «λογική της επετηρίδας» – δεν επιτρέπει την ουσιαστική αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων των υποψηφίων.

Παράλληλα, οι διαδικασίες χαρακτηρίζονται από μεγάλες καθυστερήσεις και διοικητική πολυπλοκότητα. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός θέσεων ευθύνης καλύπτεται σήμερα από αναπληρωτές χωρίς προηγούμενη ολοκληρωμένη διαδικασία κρίσης – μια πρακτική που αποδυναμώνει τη θεσμική θωράκιση του συστήματος.

Η ανάγκη μεταρρύθμισης επιβεβαιώνεται και από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο σε σειρά αποφάσεών του (όπως η ΣτΕ Ολ 511/2024) έχει τονίσει την ανάγκη αντικειμενικών και αξιοκρατικών κριτηρίων για την επιλογή προϊσταμένων.

Οι βασικές αλλαγές του νέου συστήματος

1. Γραπτός διαγωνισμός μέσω ΑΣΕΠ – Το «εισιτήριο» για θέση ευθύνης

Η σημαντικότερη καινοτομία είναι η εισαγωγή πανελλαδικών γραπτών ηλεκτρονικών εξετάσεων που θα διενεργεί το ΑΣΕΠ. Οι εξετάσεις δεν είναι υποχρεωτικές για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους, αλλά αποτελούν το αναγκαίο «εισιτήριο» για όσους επιθυμούν να διεκδικήσουν θέση προϊσταμένου.

Η γραπτή δοκιμασία θα περιλαμβάνει:

• Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής
• Ανάπτυξη κειμένου
• Συνδυασμό των δύο μορφών

Η βαθμολογία θα αποδίδεται σε κλίμακα από 1 έως 1.000 μόρια. Για την επιλογή προϊσταμένου Διεύθυνσης, η γραπτή εξέταση αντιστοιχεί στο 55% της συνολικής μοριοδότησης.

2. Κατάργηση της συνέντευξης

Σε μια κίνηση που ενισχύει τον αντικειμενικό χαρακτήρα της επιλογής, καταργείται η διαδικασία της συνέντευξης ως βασικό στάδιο αξιολόγησης. Η απόφαση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις αρχές της αξιοκρατίας που έχει υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στελέχωση των δημόσιων διοικήσεων.

3. Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων

Θεσπίζεται η δημιουργία ενιαίου ηλεκτρονικού Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων, το οποίο θα τηρείται με μέριμνα του ΑΣΕΠ. Για την εγγραφή τους στο Μητρώο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει:

• Να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση
• Να συμμετάσχουν στη γραπτή εξέταση του ΑΣΕΠ τουλάχιστον μία φορά κάθε τέσσερα χρόνια

4. Πλήρης ψηφιοποίηση μέσω HRMS

Τα στοιχεία των υποψηφίων – προσόντα, επαγγελματική εμπειρία, βαθμολογική εξέλιξη – θα αντλούνται αυτόματα μέσω του πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού (HRMS). Αυτό σημαίνει ότι καταργείται η ανάγκη προσκόμισης φυσικών δικαιολογητικών, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία και μειώνοντας τη γραφειοκρατία.

5. Αυτόματες κρίσεις ανά τριετία

Το νέο σύστημα προβλέπει τακτική διενέργεια κρίσεων ανά τριετία για το σύνολο των θέσεων. Η διαδικασία θα εκκινεί αυτόματα από το Υπουργείο Εσωτερικών, περιορίζοντας δραστικά τις καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν το προηγούμενο σύστημα.

6. Νέο βαθμολόγιο επτά επιπέδων

Αντικαθίσταται το σημερινό βαθμολόγιο τεσσάρων βαθμών με ένα νέο μοντέλο επτά βαθμών. Η υπηρεσιακή εξέλιξη δεν θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τα χρόνια υπηρεσίας, αλλά θα λαμβάνει υπόψη την αξιολόγηση, τις δεξιότητες και τα ακαδημαϊκά προσόντα. Ταχύτερες προαγωγές προβλέπονται για όσους διαθέτουν μεταπτυχιακούς ή διδακτορικούς τίτλους, καθώς και για υπαλλήλους που αξιολογούνται επί τρία συνεχόμενα έτη ως υψηλής απόδοσης.

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 7 Αυγούστου 2026 και θα παραμείνει ανοικτό έως τις 28 Αυγούστου 2026. Στη συνέχεια θα κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση. Οι πρώτες εξετάσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν εντός του 2026, με εξ αποστάσεως διαδικασία και ενιαία εφαρμογή σε πανελλαδικό επίπεδο.

Ο ρόλος του ΕΚΔΔΑ και η ευρωπαϊκή διάσταση

Το νομοσχέδιο προβλέπει παράλληλα τον εκσυγχρονισμό του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), με στόχο την ενίσχυση του ρόλου του στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο που προωθεί την αξιοκρατία και τη διαφάνεια στις δημόσιες διοικήσεις, όπως αποτυπώνεται σε σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.