Συντάξεις: Ποιοι κινδυνεύουν από αύξηση ορίων ηλικίας – Η τριετία που κρίνει τα πάντα

Συντάξεις: Ποιοι κινδυνεύουν από αύξηση ορίων ηλικίας – Η τριετία που κρίνει τα πάντα. Το ασφαλιστικό ρολόι μετρά αντίστροφα για χιλιάδες εργαζόμενους, καθώς τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων.

Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι δεν θα υπάρξουν άμεσες αλλαγές, τα δημογραφικά δεδομένα και οι αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι το τοπίο αναμένεται να αλλάξει ριζικά μετά το 2030, επηρεάζοντας διαφορετικές γενιές ασφαλισμένων.

Το ισχύον πλαίσιο — Τι ισχύει σήμερα

Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για άνδρες και γυναίκες διαμορφώνονται σήμερα σε δύο βασικές κατηγορίες:

• Πλήρης σύνταξη στα 62 έτη, με προϋπόθεση συμπλήρωσης τουλάχιστον 40 ετών ασφάλισης (12.000 ημέρες ασφάλισης).
• Πλήρης σύνταξη στα 67 έτη, με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες).

Η πραγματική μέση ηλικία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά: από 61,4 έτη το 2010 ανήλθε σε 62,6 έτη το 2016 και σε περίπου 65,6 έτη το 2026.

Ο μηχανισμός σύνδεσης με το προσδόκιμο ζωής

Η αυτόματη σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής των ατόμων άνω των 65 ετών θεσμοθετήθηκε ήδη από το 2010 (ν.3863/2010). Ο μηχανισμός αυτός, που εφαρμόζεται ήδη σε σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, προβλέπει ότι όταν αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, γίνεται ανάλογη προσαρμογή στις ηλικίες συνταξιοδότησης.

Η εφαρμογή του είχε αναβληθεί λόγω της πανδημίας, αλλά ο επόμενος σταθμός επανεξέτασης είναι το 2027. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αξιολόγηση μετατίθεται για το 2029 και η όποια αύξηση θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2030.

Ποιοι παραμένουν «ασφαλείς»

Όσοι ασφαλισμένοι είναι σήμερα 57 ετών και σχεδιάζουν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη στα 62, έχοντας συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης —είτε πραγματικά είτε με αναγνώριση πλασματικών ετών— εκτιμάται ότι δεν θα επηρεαστούν από ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας.

Οι «χαμένοι» των αλλαγών

Ηλικιακή ομάδα 50-55 ετών

Οι πιθανές αυξήσεις αναμένεται να αφορούν κυρίως τους ασφαλισμένους που είναι σήμερα από 50 έως 55 ετών. Οι συγκεκριμένοι απέχουν από 7 έως 12 χρόνια από τη συμπλήρωση του 62ου έτους. Όσοι δεν προλάβουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέσα στην τριετία 2027-2029 ενδέχεται να επιβαρυνθούν με ολόκληρη την αύξηση. Σύμφωνα με σενάρια, όσοι συμπληρώνουν το 62ο έτος μετά το 2030 είναι πιθανό να συνταξιοδοτηθούν περίπου στα 63 έτη και 7 μήνες.

Ηλικιακή ομάδα 35-50 ετών

Περισσότερο εκτεθειμένοι θεωρούνται οι ασφαλισμένοι ηλικίας 35 έως 50 ετών, καθώς μέχρι να φτάσουν στη συνταξιοδότηση ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με δύο ή ακόμη και τρεις διαδοχικές αυξήσεις των ηλικιακών ορίων.

Νεότεροι εργαζόμενοι (20-35 ετών)

Ακόμη δυσμενέστερη μπορεί να είναι η εικόνα για τους νεότερους εργαζόμενους. Για αυτούς, τα πιθανά σενάρια δείχνουν σύνταξη μετά τα 64, με τουλάχιστον 42 χρόνια ασφάλισης, ή ακόμη και κοντά στα 70 για όσους δεν καταφέρουν να συγκεντρώσουν μεγάλο αριθμό ετών εργασίας.

Τι λένε τα επίσημα στοιχεία

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής, το 2030 τα νομοθετημένα όρια ηλικίας των 62 και 67 ετών εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 1,5 έτος.

Η ΕΛΣΤΑΤ εκτιμά ότι το προσδόκιμο ζωής στους άνδρες άνω των 65 ετών από 18,8 έτη το 2019 θα αυξηθεί στα 20 έτη ως το 2030, ενώ αντίστοιχα στις γυναίκες από 21,8 έτη θα φτάσει τα 22,9 έτη. Αυτή η αύξηση αναμένεται να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό σύνδεσης.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι τα όρια συνταξιοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα μέχρι το 2027, ενώ η υφυπουργός Εργασίας Άννα Ευθυμίου δήλωσε πως δεν πρόκειται να γίνει καμία αύξηση των ορίων ηλικίας τα επόμενα έτη. Ωστόσο, η επανεξέταση του ζητήματος τοποθετείται χρονικά στο διάστημα από το 2027 έως το 2030.

Η «τελευταία ευκαιρία»

Το χρονικό διάστημα 2027-2029 αποκτά χαρακτήρα «τελευταίας ευκαιρίας» για χιλιάδες ασφαλισμένους. Όσοι προλάβουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός αυτής της τριετίας θα γλιτώσουν από τις επικείμενες αυξήσεις. Αντίθετα, όσοι καθυστερήσουν θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο συνταξιοδότησης, με υψηλότερα όρια ηλικίας και αυξημένες απαιτήσεις σε έτη ασφάλισης.

Το δημογραφικό πρόβλημα, η γήρανση του πληθυσμού και η επιδείνωση της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους καθιστούν τις αλλαγές μονόδρομο. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα αυξηθούν τα όρια, αλλά πόσο και πόσο γρήγορα.

#Συντάξεις #ΌριαΗλικίας #Ασφαλιστικό #ΕΦΚΑ #Συνταξιοδότηση #Δημογραφικό #ΑναλογιστικήΜελέτη #Εργασιακά #ΚοινωνικήΑσφάλιση #ΠροσδόκιμοΖωής