Π.Ο.Α.Σ.Α. Απόφαση ΣτΕ: Αναδρομικές απαιτήσεις για διπλή εθνική σύνταξη χηρείας

Π.Ο.Α.Σ.Α. Απόφαση ΣτΕ: Αναδρομικές απαιτήσεις για διπλή εθνική σύνταξη χηρείας. Απόφαση ΣτΕ για τη «διπλή» εθνική σύνταξη: Η Πολιτεία οφείλει προστασία, όχι αναδρομικές παγίδες

Το Συμβούλιο της Επικρατείας με την υπ’ αριθ. 699/2026 απόφασή του ήρθε να προσθέσει μια ακόμη εκκρεμότητα στο ήδη επιβαρυμένο συνταξιοδοτικό τοπίο της χώρας. Η απόφαση αφορά ένα ευαίσθητο και ανθρώπινο ζήτημα: χιλιάδες πολίτες, κυρίως χήρες και χήροι από τα Σώματα Ασφαλείας και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, λαμβάνουν παράλληλα τη δική τους σύνταξη (από προσωπική εργασία ή αποστρατεία) και σύνταξη χηρείας από τον θανόντα σύζυγο. Το ΣτΕ φαίνεται να θέτει ζήτημα «διπλής» καταβολής εθνικής σύνταξης, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου για ενδεχόμενες αναδρομικές απαιτήσεις.

Τίποτα όμως δεν είναι πιο επικίνδυνο για την κοινωνική συνοχή από το να ζητούνται αναδρομικά ποσά τα οποία οι συνταξιούχοι έλαβαν καλή τη πίστει, βάσει ρητών εγκυκλίων, διοικητικών οδηγιών και πρακτικών της ίδιας της Διοίκησης. Οι άνθρωποι αυτοί δεν υπήρξαν ποτέ «εισπράκτορες αχρεωστήτως καταβληθέντων». Αντίθετα, επί σειρά ετών, οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, οι ελεγκτικές αρχές, ακόμη και τα λογιστήρια των ενόπλων δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας υπολόγιζαν, ενέκριναν και κατέβαλλαν τα ποσά θεωρώντας τα νόμιμα. Αν σήμερα ανατραπεί αυτή η ερμηνεία, η Πολιτεία δεν μπορεί να «στρίβει το τιμόνι» και να καταλογίζει οφειλές σε εκείνους που απλώς συμμορφώθηκαν με τις εντολές της.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας (Π.Ο.Α.Σ.Α.), με την ανακοίνωσή της, θέτει το δίλημμα με τον πιο ηθικό τρόπο: η σύνταξη χηρείας δεν είναι προνόμιο, είναι θεσμοθετημένο δικαίωμα. Συνδέεται με εισφορές, με οικογενειακή προστασία, με την απώλεια – όχι με αυθαίρετη εύνοια. Η τυχόν αναδρομική αναζήτηση ποσών θα ισοδυναμεί με τιμωρία της εμπιστοσύνης που οι πολίτες εναπόθεσαν στο κράτος. Και αυτό είναι κατεξοχήν αντισυνταγματικό: η αρχή της ασφάλειας δικαίου και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης (άρθρο 4, 25 Συντάγματος και νομολογία ΣτΕ) επιβάλλει, ότι τα διοικητικά όργανα δεσμεύονται από τη δική τους προηγούμενη συμπεριφορά, ειδικά όταν οι διοικούμενοι στηρίχθηκαν σε αυτήν.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το ελληνικό Δημόσιο επιχειρεί αναδρομικές διεκδικήσεις – από τα εφάπαξ μέχρι τις συντάξεις χηρείας. Η πικρή εμπειρία έχει δείξει ότι τελικά επικρατεί κοινός νους: νομοθετικές ρυθμίσεις που «κόβουν την αναδρομικότητα» ψηφίστηκαν στο παρελθόν (π.χ. νόμος 4093/2012 για αναδρομικά εφάπαξ, ν. 4475/2017 για «κούρεμα» κύριων συντάξεων με αναστολή καταλογισμών). Σήμερα, το ζητούμενο είναι σαφές: η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας οφείλουν να παρέμβουν άμεσα με νομοθετική ρύθμιση που θέτει τείχος προστασίας ενάντια σε κάθε αναδρομική αναζήτηση. Όχι νέες εγκύκλιοι με αντικρουόμενες ερμηνείες – έναν καθαρό, δημόσιο, νομοθετικό κανόνα.

Κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα του ΣτΕ να ερμηνεύει το δίκαιο. Αλλά όταν η ίδια η Διοίκηση δημιούργησε εύλογες προσδοκίες σε χιλιάδες πολίτες, δεν μπορεί τώρα να στήνει «φονικό καρτέλ» ζητώντας πίσω εισοδήματα που δαπανήθηκαν για βασικές ανάγκες, ιατρικές δαπάνες, διατροφή. Αν κάτι πρέπει να αλλάξει, είναι για το μέλλον – όχι για το παρελθόν. Μια δίκαιη Πολιτεία αναγνωρίζει τα λάθη της χωρίς να τα χρεώνει στα θύματά της.

Απαιτούμε, λοιπόν, παρέμβαση χωρίς άλλη καθυστέρηση. Και καλούμε κάθε συνταξιούχο που μπορεί να θιγεί να μείνει σε επαγρύπνηση. Η Π.Ο.Α.Σ.Α., όπως δήλωσε, θα σταθεί στο πλευρό τους.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Απόφαση ΣτΕ για τη λεγόμενη «διπλή» εθνική σύνταξη

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας εκφράζει την ανησυχία της για τις συνέπειες που ενδέχεται να προκύψουν από την υπ’ αριθ. 699/2026 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, σχετικά με τη λεγόμενη «διπλή» εθνική σύνταξη.
Η απόφαση αυτή αφορά συνταξιούχους οι οποίοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και παράλληλα δική τους σύνταξη. Το ζήτημα που ανακύπτει είναι ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο αναδρομικών απαιτήσεων σε βάρος δικαιούχων, οι οποίοι έλαβαν ποσά βάσει των ισχυουσών διοικητικών οδηγιών, εγκυκλίων και πρακτικών της ίδιας της Διοίκησης.
Η Π.Ο.Α.Σ.Α. θεωρεί ότι το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί με υπευθυνότητα, κοινωνική ευαισθησία και σεβασμό στην ασφάλεια δικαίου. Δεν είναι δίκαιο συνταξιούχοι, που έλαβαν ποσά σύμφωνα με τις οδηγίες της Πολιτείας, να βρεθούν εκ των υστέρων αντιμέτωποι με οικονομικές απαιτήσεις για τις οποίες δεν φέρουν υπαιτιότητα.
Η σύνταξη χηρείας δεν είναι προνόμιο. Είναι θεσμοθετημένο δικαίωμα, συνδεδεμένο με την εργασία, τις εισφορές, την οικογενειακή προστασία και την απώλεια. Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύει τους δικαιούχους και να διαμορφώνει ένα σαφές, σταθερό και δίκαιο πλαίσιο εφαρμογής.
Η Ομοσπονδία μας θεωρεί αναγκαία την άμεση παρέμβαση της Πολιτείας, προκειμένου να υπάρξει καθαρή λύση και να αποφευχθεί κάθε άδικη αναδρομική επιβάρυνση σε βάρος των συνταξιούχων.
Καλούμε την Κυβέρνηση και την αρμόδια πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας να εξετάσουν άμεσα το ζήτημα και να προχωρήσουν στις αναγκαίες παρεμβάσεις.
Για τον λόγο αυτό ζητούμε:
➢ Άμεση νομοθετική ρύθμιση, ώστε να αποκλειστεί κάθε αναδρομική αναζήτηση ποσών από δικαιούχους που τα έλαβαν χωρίς δική τους υπαιτιότητα.
➢ Προστασία των συνταξιούχων που λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και παράλληλα δική τους σύνταξη, από χρεώσεις, καταλογισμούς και αιφνιδιαστικές επιβαρύνσεις.
➢ Επανεξέταση του ισχύοντος πλαισίου για την εθνική σύνταξη, με δίκαιους, σαφείς και σταθερούς κανόνες.
➢ Ενιαίο και διαφανές καθεστώς εφαρμογής, χωρίς αντικρουόμενες εγκυκλίους και ερμηνείες που δημιουργούν ανασφάλεια στους δικαιούχους.

Τα ποσά που καταβλήθηκαν με βάση τις οδηγίες και τις πρακτικές της ίδιας της Διοίκησης δεν μπορεί, εκ των υστέρων, να μετατραπούν σε οφειλές σε βάρος των δικαιούχων, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι αρχές της χρηστής διοίκησης και της ασφάλειας δικαίου.
Η Π.Ο.Α.Σ.Α. θα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη του ζητήματος και θα σταθεί, με κάθε νόμιμο και θεσμικό μέσο, στο πλευρό των συνταξιούχων, των συναδέλφων και των οικογενειών τους.
Κανένας συνταξιούχος δεν πρέπει να επιβαρυνθεί άδικα για ποσά που έλαβε νόμιμα και χωρίς δική του υπαιτιότητα.

Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος – Ο Γενικός Γραμματέας
Δημήτριος Α. ΜΠΕΤΤΑΣ – Κ. ΚΟΥΤΣΟΠΟΔΙΩΤΗΣ

#ΔιπλήΕθνικήΣύνταξη #ΠΟΑΣΑ #Αναδρομικά #ΑσφάλειαΔικαίου #ΣύνταξηΧηρείας #ΣτΕ699_2026 #ΠροστασίαΣυνταξιούχων #ΚανέναςΑναδρομικόςΚαταλογισμός