Νέο σύστημα παραπομπών σε γιατρούς – Ποιοι μπορούν να γράφουν παραπεμπτικά χωρίς προσωπικό ιατρό

Νέο σύστημα παραπομπών σε γιατρούς – Ποιοι μπορούν να γράφουν παραπεμπτικά χωρίς προσωπικό ιατρό. Μια σημαντική αλλαγή στο σύστημα πρόσβασης των πολιτών στις υγειονομικές υπηρεσίες φέρνει ο νόμος 5294/2026 (ΦΕΚ Α 58/08.04.2026), ο οποίος τροποποιεί το άρθρο 14 του ν. 5157/2024.

Στόχος είναι να αρθούν πρακτικά εμπόδια που είχαν εμφανιστεί στην εφαρμογή του συστήματος παραπομπών, διασφαλίζοντας ότι κανένας πολίτης δεν μένει χωρίς πρόσβαση λόγω έλλειψης προσωπικού ιατρού.

Η βασική αρχή: Ο προσωπικός ιατρός είναι η «κύρια πύλη»

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, η παραπομπή σε ιατρούς δημόσιων δομών (πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας περίθαλψης) καθώς και σε συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ παρόχους γίνεται κανονικά από τον προσωπικό ιατρό στον οποίο είναι εγγεγραμμένος ο ασθενής.

Ωστόσο, ο νομοθέτης προέβλεψε ρητές εξαιρέσεις για περιπτώσεις όπου η τήρηση του κανόνα αυτού είναι πρακτικά αδύνατη.

Πότε παρακάμπτεται ο προσωπικός ιατρός – Οι δύο κατηγορίες εξαίρεσης

Όταν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία εξεύρεσης προσωπικού ιατρού ή αντικειμενική αδυναμία προσέλευσης των κατοίκων δυσπρόσιτων ή απομακρυσμένων περιοχών στον δικό τους προσωπικό ιατρό, τότε η παραπομπή μπορεί να γίνει εναλλακτικά από:

α) Οποιονδήποτε υπόχρεο, μη υπόχρεο ή επί θητεία προσωπικό ιατρό (ανεξαρτήτως εάν ο ασθενής είναι εγγεγραμμένος σε αυτόν)
β) Οποιονδήποτε γενικό/οικογενειακό ιατρό, εσωτερικό παθολόγο ή παιδίατρο (ανεξαρτήτως εάν αποτελεί προσωπικό ιατρό)

Σε κάθε περίπτωση, η παραπομπή γίνεται αφού πρώτα παρασχεθεί πληροφόρηση στον ασθενή και ενημερωθεί ο Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (Α.Η.Φ.Υ.).

Περαιτέρω παραπομπές – Τι γίνεται μετά την πρώτη

Η διάταξη προβλέπει ότι κάθε περαιτέρω παραπομπή (π.χ. από παθολόγο σε καρδιολόγο) μπορεί να γίνεται και από τους λοιπούς ιατρούς για τα θέματα της ειδικότητάς τους, με την ίδια υποχρέωση ενημέρωσης του Α.Η.Φ.Υ.

Δεν ισχύει για έκτακτα και επείγοντα περιστατικά

Το σύστημα παραπομπών δεν εφαρμόζεται σε έκτακτα και επείγοντα περιστατικά. Ο πολίτης που βρίσκεται σε επείγουσα κατάσταση μπορεί να απευθυνθεί απευθείας σε νοσοκομείο ή σε γιατρό χωρίς παραπεμπτικό.

Τι σημαίνει πρακτικά για τον πολίτη

Το υπουργείο Υγείας διευκρινίζει ότι ο πολίτης δεν επιβαρύνεται οικονομικά για επισκέψεις σε ιατρούς του ΕΣΥ ή συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ, εφόσον διαθέτει παραπεμπτικό:

• Από τον προσωπικό του ιατρό, ή
• Από οποιονδήποτε γενικό ιατρό ή παθολόγο, ή
• Από υπόχρεο προσωπικό ιατρό (πρώην αγροτικό ιατρό)

Έτσι, ακόμα κι αν κάποιος δεν έχει προσωπικό ιατρό (λόγω κενών θέσεων, αδειών, ασθενειών των ιατρών ή γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων), μπορεί να απευθυνθεί σε μια δημόσια δομή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Κέντρο Υγείας, Τ.ΟΜ.Υ., Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο) και να λάβει παραπεμπτικό χωρίς καμία χρέωση.

Χρόνια νοσήματα – Ένα παραπεμπτικό για έναν ολόκληρο χρόνο

Ιδιαίτερη μέριμνα δόθηκε για τους ασθενείς με χρόνια νοσήματα. Με την έκδοση ενός μόνο παραπεμπτικού, ο πολίτης μπορεί να πραγματοποιεί όσα ραντεβού είναι απαραίτητα για χρονικό διάστημα ενός έτους. Αυτό απαλλάσσει τους χρόνιους ασθενείς από την ταλαιπωρία της συνεχούς ανανέωσης παραπεμπτικών.

Ηλεκτρονική δέσμευση ραντεβού – Αλλάζουν τα δεδομένα

Με την ενεργοποίηση του νέου συστήματος, η ηλεκτρονική δέσμευση ραντεβού με ειδικούς γιατρούς απαιτεί πλέον την ύπαρξη παραπεμπτικού. Το μέτρο αποσκοπεί στον περιορισμό των «φανταστικών» ραντεβού και στην ορθολογικότερη κατανομή της διαθέσιμης ατζέντας των γιατρών.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών ζητά διευκρινίσεις

Παρά τη νομοθέτηση, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών απέστειλε επιστολή προς τον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, και την αναπληρώτρια υπουργό, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ζητώντας σαφείς διευκρινίσεις για την εφαρμογή της νέας ρύθμισης. Οι γιατροί αναμένουν λεπτομερείς οδηγίες για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η δυνατότητα παραπομπής από γενικούς ιατρούς και παθολόγους που δεν είναι εγγεγραμμένοι ως προσωπικοί ιατροί του ασθενούς.

Συνοπτικά – Τι αλλάζει από σήμερα

Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ της ενίσχυσης του ρόλου της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και της διασφάλισης ότι κανένας πολίτης δεν αποκλείεται από την πρόσβαση λόγω γραφειοκρατικών ή λειτουργικών κωλυμάτων. Οι επόμενες εγκύκλιοι του υπουργείου αναμένεται να δώσουν την τελική εικόνα εφαρμογής.